آیا پهپادها و هوش مصنوعی نبرد با گروههای مسلح در ساحل را دشوارتر میکنند؟
کارشناسان میگویند گروههای وابسته به داعش و القاعده از پهپادها برای هدف قرار دادن مواضع ارتش با مواد منفجره دستساز و جمعآوری اطلاعات استفاده میکنند.
افزایش چالشهای نظامی در ساحل آفریقا با فناوریهای نوین
تحولات اخیر در منطقه ساحل آفریقا نشاندهنده یک تشدید خطرناک در بحران امنیتی این منطقه است، جایی که گروههای مسلح با توسعه عملیات خود به سمت استفاده از فناوریهای پیشرفته مانند پهپادها و ابزارهای هوش مصنوعی (AI)، چالشهای جدیدی را برای نیروهای دولتی ایجاد کردهاند. حمله اخیر به فرودگاه بینالمللی نیامی در نیجر، که منتسب به داعش در استان ساحل (ISSP) است، نشاندهنده افزایش جسارت و قدرت تاکتیکی این گروهها بود. پیشتر، فعالیتهای این گروهها به مناطق روستایی و سلاحهای ابتدایی محدود میشد، اما نفوذ به پایتخت و آسیبرسانی به زیرساختهای نظامی، سطح تهدید را به طور چشمگیری بالا برده است.
استفاده از پهپادها توسط این گروهها، به ویژه جماعت نصرة الاسلام والمسلمین (JNIM) وابسته به القاعده که عمدتاً در مالی و بورکینافاسو فعال است، رو به افزایش است. این گروهها از پهپادهای تجاری ساخت چین برای حمل مواد منفجره دستساز (IEDs)، نارنجکها یا گلولههای کوچک خمپاره بهره میبرند. این رویکرد، یک «قابلیت کمهزینه با تاثیر بالا» محسوب میشود که دو مزیت اصلی دارد: اول، تأمین اطلاعات لحظهای میدانی و دوم، کاهش ریسک جانی برای جنگجویان خودی در حملات انتحاری.
نقش محوری جمعآوری اطلاعات با پهپادها
اگرچه خسارات ناشی از حملات پهپادی اولیه ممکن است چشمگیر نباشد، اما خطر اصلی در قابلیت آنها برای جمعآوری اطلاعات دقیق نهفته است. پهپادهایی مانند مدلهای DJI M30T که قابلیت دید در شب دارند، به گروهها اجازه میدهند تا تحرکات نظامی، مسیرهای تدارکاتی (مانند کامیونهای سوخترسان تحت محاصره در مالی) و نقاط ضعف دفاعی را به خوبی پایش کنند. این امر به آنها امکان میدهد حملات خود را به صورت ترکیبی و همزمان با حملات زمینی طراحی کنند.
«چیزی که نگرانکننده است، سرعت پیشرفت این دانش است.»
علاوه بر این، شواهدی مبنی بر استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی آفلاین مانند رقیب ChatGPT به نام MISTRAL وجود دارد. این ابزارها برای تولید مواد آموزشی، تصاویر و اطلاعیههای مطبوعاتی استفاده میشوند تا به پهپادها در دور زدن روشهای سنتی شناسایی و اخلال (Jamming) کمک کنند. این روند، الگویی جهانی است، بهطوری که تعداد گروههای مسلح استفاده کننده از پهپاد در پنج سال گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است.
- JNIM بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ حداقل ۸۹ بار از پهپاد استفاده کرده است که ۶۹ مورد آن حمله بوده است.
- جبهه آزادسازی آزواد (FLA) در مالی با استفاده از پهپادهای FPV (دید اول شخص) توانسته است یک هلیکوپتر نظامی مالی را سرنگون کند.
- گروههای وابسته به داعش در غرب آفریقا (ISWAP) نیز از پهپادهای مسلح برای هدف قرار دادن نیروهای نیجریهای استفاده کردهاند.
- یکی از اهداف اصلی این حملات، شکستن نفوذ قدرتهای غربی و تثبیت قلمرو در مقابل رقبای منطقهای است.
- کارشناسان احتمال میدهند که مرحله بعدی، ظهور «گلههای پهپادی» با قابلیتهای هوش مصنوعی برای انجام حملات از راه دور گسترده باشد.
