آیا تعرفههای جدید ۱۵٪ ترامپ توافقنامههای تجاری آمریکا را نابود میکند؟
بعد از حکم دیوان عالی آمریکا، ترامپ با استناد به بند ۱۲۲ قانون تجاری ۱۹۷۴ تعرفه ۱۵٪ بر همه کشورها بست؛ حالا سرنوشت توافقنامههایی که با اتحادیه اروپا، هند، انگلیس و جنوب شرق آسیا برای کاهش تعرفه امضا شده، در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
تأثیر تعرفه ۱۵٪ ترامپ بر توافقنامههای تجاری آمریکا
دونالد ترامپ پس از آنکه دیوان عالی آمریکا استفاده او از قانون اختیارات اضطراری اقتصادی را برای وضع تعرفه غیرقانونی دانست، ظرف ۲۴ ساعت با استناد به بند ۱۲۲ قانون تجاری ۱۹۷۴ تعرفه سراسری ۱۵٪ بر تمام واردات وضع کرد؛ این اقدام سرنوشت توافقنامههای تجاری که واشنگتن طی یک سال گذشته با کشورهای مختلف از جمله انگلیس، هند، اتحادیه اروپا، ویتنام، مالزی، اندونزی و کامبوج برای کاهش یا حذف تعرفه امضا کرده بود را با چالش جدی روبهرو ساخته است.
چرا این تعرفه جدید اهمیت دارد؟
- تعرفه ۱۵٪ فقط برای ۱۵۰ روز قابل اجراست مگر اینکه کنگره آمریکا آن را تمدید کند؛ این بازه کوتاه فرصت چانهزنی دوباره را برای کشورها فراهم میکند.
- توافقنامههای قبلی که بر اساس قانون اختیارات اضطراری بسته شده بودند، اکنون از نظر حقوقی بیاعتبار شدهاند و کشورها دیگر انگیزهای برای اجرای تعهدات خود ندارند.
- کالاهای استراتژیک مانند گوشت گاو، گوجهفرنگی، کود، محصولات هوافضا و برخی فرآوردههای دارویی از شمول تعرفه جدید معاف شدهاند تا زنجیره تأمین داخلی آمریکا دچار اختلال نشود.
سرنوشت توافقنامههای کلیدی
انگلیس
- توافق مه ۲۰۲۴ برای صفر شدن تعرفه فولاد و آلومینیوم و ۱۰٪ سایر کالاها همچنان پابرجاست؛ اما تعرفه جدید ۱۵٪ بر اقلام مشمول توافق، جایگاه انگلیس را تضعیف میکند.
هند
- دهلی نو که با کاهش خرید نفت روسیه موافقت کرده بود تا تعرفه روی صادرات دارو، پوشاک و جواهرات به ۱۸٪ کاهش یابد، اکنون باید دوباره مذاکره کند؛ سفر هیئت تجاری هند به واشنگتن به تعویق افتاد.
اتحادیه اروپا
- توافق ژوئیه ۲۰۲۴ برای تعرفه ۱۵٪ بر کالاهای اروپایی هنوز به تصویب پارلمان اروپا نرسیده بود؛ پس از تهدید ترامپ به الحاق گرینلند، روند تصویب متوقف شد و اکنون با تعرفه سراسری ۱۵٪ عملاً بیمعنی شده است.
جنوب شرق آسیا
- مالزی و کامبوج که تعرفه خود را از ۲۵٪ به ۱۹٪ کاهش داده بودند، اکنون با تعرفه ۱۹٪ موافقتشده روبهرو هستند؛ اما ویتنام و اندونزی که به ۲۰٪ و ۱۹٪ رسیده بودند، باید منتظر بمانند تا ببینند آیا آمریکا به تعرفه پایینتر ۱۵٪ تن میدهد یا خیر.
«کشورهایی مانند چین که توافقی نکردهاند، اکنون در موقعیت بهتری قرار دارند؛ آنها بدون دادن امتیاز، تعرفه کمتری گرفتهاند.» — شانتانو سینگ، وکیل تجارت بینالملل
چین
- پکن که در اواخر ۲۰۲۴ با تعرفه پایه ۱۰٪ موافقت کرده بود، اکنون از لغو تعرفههای بالاتر سود برده و در مذاکرات پیشِ رو با آمریکا برگ برندهای در دست دارد.
چه پیشرو است؟
دولت ترامپ قرار است در ۱۵۰ روز آینده تحقیقات بند ۳۰۱ را علیه «رقابت ناعادلانه» کشورها آغاز کند تا دوباره تعرفههای متقابل را احیا کند؛ در این بازه، کشورها یا باید امتیازات جدید بدهند یا با تعرفههای بالاتر روبهرو شوند. اگر کنگره آمریکا در تابستان ۲۰۲۶ تمدید نکند، تعرفه ۱۵٪ خودبهخود منقضی میشود؛ اما همین دوره کوتاه کافی است تا بازار جهانی دوباره دچار بیثباتی شود و اعتماد شرکای تجاری واشنگتن بیش از پیش سست گردد.
