هشدار دیدهبان حقوق بشر درباره به خطر افتادن نظام جهانی حقوق بشر در گزارش سالانه
گزارش سالانه دیدهبان حقوق بشر (HRW) هشدار میدهد که نظم بینالمللی مبتنی بر قانون تحت فشار شدید ایالات متحده، چین و روسیه در حال نابودی است و ۷۲ درصد جمعیت جهان زیر یوغ «خودکامگی» زندگی میکنند.
وضعیت بحرانی حقوق بشر جهانی بر اساس گزارش HRW
گزارش جهانی ۲۰۲۶ دیدهبان حقوق بشر (HRW) تصویری نگرانکننده از وضعیت حقوق بشر در جهان ارائه میدهد و هشدار میدهد که نظام جهانی حقوق بشر در معرض «خطر» قرار دارد. بر اساس این گزارش، ۷۲ درصد از جمعیت جهان اکنون تحت حاکمیت «خودکامگی» زندگی میکنند. این وضعیت ناشی از فشارهای مداوم بازیگران اصلی قدرت جهانی، از جمله ایالات متحده، چین و روسیه است که رهبران آنها «نفرت آشکار خود را نسبت به هنجارها» نشان میدهند و از توانمندیهای اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک قابل توجهی برای تضعیف نظم بینالمللی مبتنی بر قانون برخوردارند.
فیلیپ بولپیون، مدیر اجرایی HRW، تأکید کرد که این نظم در حال نابودی است، که این امر معماریای را که مدافعان حقوق بشر برای پیشبرد هنجارها و حمایت از آزادیها به آن تکیه داشتند، تهدید میکند. وی خواستار اتحاد استراتژیک میان دولتهایی شد که هنوز برای حقوق بشر ارزش قائلند، همراه با جنبشهای اجتماعی، جامعه مدنی و نهادهای بینالمللی برای مقابله با این روند.
محورهای کلیدی گزارش در مورد قدرتهای جهانی
گزارش به طور خاص به موارد زیر اشاره دارد:
- ایالات متحده تحت مدیریت ترامپ: اتهاماتی مبنی بر «حمله گسترده» به ارکان دموکراسی آمریکا و نظم بینالمللی وارد شده است. وضعیت مهاجران و پناهجویان به دلیل «شرایط غیرانسانی و رفتارهای تحقیرآمیز» مورد انتقاد قرار گرفته و خروج آمریکا از شورای حقوق بشر سازمان ملل و سازمان جهانی بهداشت برجسته شده است.
- اسرائیل و جنایات جنگی: گزارش بیان میکند که نیروهای مسلح اسرائیل مرتکب «اعمال نسلکشی، پاکسازی قومی و جنایات علیه بشریت» شدهاند. برنامههای پیشنهادی برای غزه «معادل پاکسازی قومی» توصیف شده و تخریبها و محدودیتهای غیرقانونی در کرانه باختری اشغالی ادامه دارد.
- روسیه و سرکوب داخلی: سرکوب مخالفان داخلی تشدید شده و از شکنجه زندانیان جنگی اوکراینی، ربودن کودکان اوکراینی و استفاده از پهپاد برای کشتار غیرنظامیان گزارش شده است. همچنین، قوانین سختی علیه سازمانهای «عامل خارجی» و «غیرقابل قبول» وضع شده است.
- چین و کنترل شدید: مقامات چینی به طور سیستماتیک حق آزادی بیان، انجمن، اجتماع و مذهب را انکار کرده و منتقدان دولت را آزار میدهند. نظارت و سانسور شدید اعمال میشود و اقلیتهایی مانند اویغورها و تبتیها مجبور به ادغام فرهنگی میشوند.
«تحت فشار بیوقفه رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ، و تضعیف مداوم توسط چین و روسیه، نظم بینالمللی مبتنی بر قانون در حال خرد شدن است.»
چالشهای منطقهای و ضرورت اتحاد جهانی
گزارش به نگرانیهای جدی در مناطق مختلف اشاره میکند، از جمله وضعیت در اوکراین و اقدامات اسرائیل. با این حال، HRW بر لزوم «ائتلاف جهانی جدیدی برای حمایت از حقوق بشر» تأکید میکند و پیشنهاد میکند که تمرکز تنها بر «متهمان همیشگی» نباشد. کشورهایی مانند کاستاریکا، غنا، مکزیک و سنگال به دلیل نقشهای مهم در ابتکارات خاص حقوق بشری مورد توجه قرار گرفتهاند. همچنین، قدرت مردم در قالب اعتراضات دانشجویی در حمایت از فلسطین و اعتراضات علیه سوءاستفادههای ICE در ایالات متحده به عنوان نشانههای مقاومت پایدار ذکر شده است.
«نیاز فوری به یک اتحاد جهانی جدید برای حمایت از حقوق بشر وجود دارد.»
در مجموع، گزارش دیدهبان حقوق بشر ۲۰۲۶ نشان میدهد که علیرغم تلاشهای مقاومت مردمی، ساختار بینالمللی که برای حفاظت از آزادیها بنا نهاده شده بود، در برابر اراده قدرتهای بزرگ تضعیف شده است و نیاز به یک رویکرد دیپلماتیک و ائتلافی قوی برای مقابله با این عقبنشینیها حیاتی است.
