تحلیل تماس تلفنی ترامپ و شی جین پینگ: تا چه حد «عالی» بود؟
دونالد ترامپ از روابط شخصی «بسیار خوب» خود با رهبر چین تمجید کرد، اما واکنش شی جین پینگ بسیار محتاطانهتر بود؛ محورهای گفتگو شامل تنشهای تجاری، تایوان، و ایران بود.
تحلیل تماس تلفنی ترامپ و شی جین پینگ
تماس تلفنی اخیر میان رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، و رئیسجمهور چین، شی جین پینگ، با استقبال پرشور ترامپ و واکنشی محتاطانهتر از سوی پکن همراه بود. ترامپ این گفتگو را «عالی» توصیف کرد و بر روابط شخصی «فوقالعاده خوب» خود با شی تأکید ورزید. این در حالی است که روابط دو کشور به دلیل جنگ تجاری و تعرفههای سنگین اعمالشده در سال گذشته، پرتنش بوده است. ترامپ مدعی شد که چین متعهد به افزایش خرید سویا بین از آمریکا شده است؛ ادعایی که توسط رسانههای دولتی چین تأیید نشد. در عوض، بیانیه چین بر بحث درباره فرصتهای ملاقات در آینده و لزوم هدایت «کشتی بزرگ روابط چین و آمریکا به سوی جلو به طور مستحکم در برابر بادها و طوفانها» تمرکز داشت.
این تماس نشاندهنده تمایل هر دو طرف برای حفظ تعادل روابط است، اما اختلافات استراتژیک عمیق همچنان پابرجاست. اختلافات اصلی حول محور تایوان، تجارت و نفوذ منطقهای میچرخد. چین، تایوان را بخش جدا نشدنی از خاک خود دانسته و نسبت به فروش تسلیحات آمریکایی به تایپه به شدت هشدار داده است. شی به ترامپ توصیه کرد که با فروش تسلیحات به تایوان با «احتیاط» برخورد کند، چرا که چین «هرگز اجازه نخواهد داد تایوان جدا شود».
اختلافات کلیدی در گفتگو
- مسئله تایوان: چین مهمترین موضوع را تایوان دانست و بر حاکمیت خود پافشاری کرد، در حالی که آمریکا موضع مبهمی در قبال حمایت نظامی از تایپه دارد.
- تجارت و سویا بین: انتظار ترامپ برای افزایش خرید کالاهای کشاورزی آمریکا با سکوت یا عدم تأیید رسمی چین مواجه شد. با این حال، چین پیش از این نشان داده بود که برای تسهیل روابط، خریدهایی انجام داده است.
- موضوع ایران: این دو رهبر درباره «وضعیت ایران» نیز صحبت کردند. آمریکا قویاً به دنبال تحت فشار قرار دادن پکن برای کاهش خرید نفت ایران است، اگرچه مشخص نیست که ترامپ مستقیماً این درخواست را مطرح کرده باشد. وابستگی چین به نفت ایران، اهرم فشار واشنگتن را کاهش میدهد.
- روسیه و اوکراین: چین به عنوان متحد استراتژیک روسیه، تمایلی به محکوم کردن جنگ اوکراین ندارد و تجارتش با مسکو (شامل نفت و مواد خام) همچنان حیاتی است.
- مواد معدنی حیاتی: سلطه چین بر فرآوری مواد معدنی کمیاب یک اهرم فشار مهم محسوب میشود که آمریکا در تلاش است با ایجاد ذخایر جدید و ائتلافهای بینالمللی، این وابستگی را کاهش دهد.
تحلیلگران معتقدند که بهرغم لحن مثبت ترامپ، رقابت استراتژیک زیرین، روابط واشنگتن و پکن را دشوار باقی خواهد گذاشت. چین از عدم تعهد آمریکا در قبال تایوان و اشتیاق ترامپ برای توافق تجاری به نفع خود بهره برده است.
یک تحلیلگر هندی اشاره کرد که خواسته چین هدایت «کشتی بزرگ روابط چین و آمریکا به سوی جلو به طور مستحکم در برابر بادها و طوفانها» است، که نشان میدهد آنها انتظار تداوم چالشها را دارند.
در مجموع، این تماس تلفنی گامی محتاطانه برای مدیریت تنشها بود تا حل ریشهای مشکلات دوجانبه. تمرکز چین بر مسائل حیاتی خود مانند تایوان و حفظ روابط با شرکای اقتصادی مانند روسیه، در مقابل تلاش ترامپ برای کسب امتیازات تجاری و اعمال فشار دیپلماتیک بر ایران بود.
