تجارت جهانی در حال جا گذاشتن ایالات متحده است
تحلیل سیاستهای تجاری شگفتانگیز سال ۲۰۲۵، شامل تعرفههای دونالد ترامپ و عدم واکنش متقابل دولتهای خارجی، و تأثیر آن بر اتکای آینده به ایالات متحده.
تجارت جهانی و سیاستهای حمایتگرایانه آمریکا
یکی از شگفتانگیزترین تحولات سیاست تجاری در سال ۲۰۲۵، نه تعرفههای وضعشده توسط رئیسجمهور دونالد ترامپ، بلکه امتناع دولتهای خارجی از پاسخ متقابل بود. در شرایط معمول، سیاستمداران به دلایل سیاسی و استراتژیک، واکنش متقابل (tit-for-tat) را در پیش میگیرند؛ با این حال، این بار تنها چین و کانادا از سیاستهای حمایتگرایانه ترامپ پیروی کردند که نتیجهای نسبتاً غیرمعمول اما خوشایند بود. این بدان معنا نیست که دولتها، شرکتها و افراد از سیاستهای آمریکا بیتأثیر بودهاند. در عوض، آنها "انتقام" خود را به شیوهای هوشمندانهتر گرفتند: کاهش وابستگی آتی خود به ایالات متحده، کشوری که از سال ۲۰۱۶ به طور فزایندهای حمایتگرایی را در پیش گرفته است.
این حمایتگرایی، به شکلی کنایهآمیز، ممکن است به کشوری که قرار بود هدف این تعرفهها باشد، یعنی خود آمریکا، کمک کند. در حالی که دولتها از انتقامگیری مستقیم اجتناب کردند، استراتژی بلندمدت آنها تغییر کرده و به سرعت در حال کاهش اتکا به بازارهای آمریکایی هستند. این تغییر روند جهانی نشان میدهد که تجارت جهانی در حال دور زدن ایالات متحده است، نه اینکه صرفاً منفعل بماند. کشورهایی که در گذشته به شدت به صادرات و واردات با آمریکا متکی بودند، اکنون در حال ایجاد زنجیرههای تأمین جدید و تقویت روابط تجاری دوجانبه با دیگر مناطق هستند.
چالشهای ناشی از حمایتگرایی
سیاستهای حمایتگرایانه، که اغلب با هدف بازگرداندن مشاغل داخلی یا محافظت از صنایع خاص اجرا میشوند، میتوانند پیامدهای ناخواستهای بر روابط بینالملل و موقعیت اقتصادی یک کشور در سطح جهانی داشته باشند. عدم واکنش متقابل سریع خارجی ممکن است کوتاهمدت برای سیاستمداران داخلی مثبت تلقی شود، اما وابستگی متقابل جهانی به این نتیجه رسیده است که حفظ ثبات و همکاری تجاری برای همه طرفین بهینه است، حتی اگر این همکاری مستقیماً مطابق با منافع کوتاهمدت سیاستهای داخلی نباشد.
- سایر دولتها به جای برخورد تلافیجویانه، به طور استراتژیک وابستگی خود را به آمریکا کاهش دادهاند.
- این کاهش اتکا، نوعی «انتقام هوشمندانه» را شکل داده است که بر آینده تمرکز دارد.
- حمایتگرایی آمریکا، شرکای تجاری آن را به سمت تنوعبخشی و یافتن مسیرهای جدید سوق داده است.
- این اقدام میتواند به صنایع داخلی آمریکا آسیب برساند، زیرا بازارهای صادراتی برای محصولات آمریکایی دشوارتر میشود.
- روند جهانی نشاندهنده تغییر پارادایم از تجارت تحت رهبری آمریکا به سمت شبکههای منطقهای و چندجانبهتر است.
«کمتر کسی انتظار داشت که دولتهای خارجی به جای تحریم متقابل، از اتخاذ سیاستهای اقتصادی بهینه که مستلزم خویشتنداری است، حمایت کنند.»
«وابستگی متقابل جهانی در حال تغییر است و آمریکا شاهد است که چگونه تصمیمات داخلیاش تبدیل به کاتالیزوری برای خروج شرکای جهانی از مدار اقتصادیاش میشود.»
در نهایت، حرکتهای اخیر در سیاست تجاری آمریکا، به جای تقویت موقعیت این کشور، به طور غیرمستقیم موجب شدهاند که شرکای تجاری به جستجوی راههای جایگزین برای تجارت بپردازند. این تغییر ساختاری در تجارت جهانی، به معنای از دست دادن نفوذ اقتصادی و از دست رفتن فرصتها برای اقتصاد آمریکاست، زیرا سایر مناطق در حال پر کردن خلاء ناشی از عقبنشینی آمریکا از تعهدات تجاری سنتی خود هستند.
