آبکش بزرگ زیر پای ما؛ چرا یک سوم آب شرب ایران گم می‌شود

بحران هدررفت آب در ایران

ایران در حال تجربه خشکسالی شدید است و حدود یک سوم آب شرب کشور قبل از رسیدن به مصرف‌کننده هدر می‌رود. بر اساس آمارها، ۳۲ درصد از آب شرب تولیدی در ایران به عنوان «آب بدون درآمد» طبقه‌بندی می‌شود که شامل هدررفت فیزیکی، هدررفت ظاهری و مصارف مجاز بدون درآمد است.

عوامل اصلی هدررفت

• هدررفت فیزیکی (۱۶ درصد): ناشی از فرسودگی لوله‌ها، نشت از مخازن و شکستگی‌های شبکه توزیع
• هدررفت ظاهری: مربوط به انشعابات غیرمجاز، خطای کنتورها و دستکاری در اندازه‌گیری
• مصارف مجاز بدون درآمد: شامل مصارف قانونی اما رایگان مانند آتش‌نشانی

وضعیت شبکه آبرسانی

• طول عمر استاندارد لوله‌ها ۲۵ سال است اما در بسیاری شهرهای ایران لوله‌ها بیش از ۴۰ سال عمر دارند
• سالانه تنها ۳۰۰ کیلومتر از شبکه نوسازی می‌شود در حالی که نیاز به نوسازی سالانه ۲۰ درصد شبکه وجود دارد
• هزینه نوسازی هر کیلومتر شبکه ۳۰۰ میلیون تومان برآورد شده است

پروفسور هوشنگ قمرنیا: "شاخص بهره‌کشی از منابع آب در کشور ما بسیار بالا و در حد بهره‌کشی سنگین است"

راهکارهای پیشنهادی

• مدیریت فشار آب با نصب شیرهای فشارشکن هوشمند
• شناسایی و حذف انشعابات غیرمجاز
• نوسازی تدریجی شبکه با اولویت‌بندی مناطق بحرانی
• استفاده از فناوری‌های نوین مانند کنتورهای هوشمند و سنسورگذاری شبکه

کارشناسان معتقدند نجات ۱۶ درصد هدررفت فیزیکی معادل ساخت چندین سد بزرگ است

این بحران نیازمند توجه فوری و تخصیص بودجه کافی برای نگهداشت و نوسازی شبکه آبرسانی کشور است.