قسمت صد و یکم خاطرات میلسپو: سیاست شوروی بر پایه ایران بیدفاع
تحلیل سیاست شوروی در قبال ایران بر اساس خاطرات آرتور میلسپو که نشان میدهد شورویها追求 ایجاد ایران «مستقل» اما بیدفاع برای پیشبرد اهداف خود بودند و تماس مستقیم با دولت ایران را حفظ میکردند.
خاطرات میلسپو و سیاست شوروی در قبال ایران
بر اساس خاطرات آرتور میلسپو، کارشناس مالی آمریکایی که در دو دوره برای اصلاح مالیه ایران استخدام شده بود، سیاست شوروی در قبال ایران بر پایه ایجاد کشوری «مستقل» اما در واقع بیدفاع قرار داشت. شورویها مایل بودند به تنهایی عمل کنند و چهار دلیل اصلی برای این رویکرد داشتند: اولاً سیاست آنان بر اساس ایران بیدفاع بود، ثانیاً به دلیل مقاصد خاص نیاز به تماس مستقیم با دولت ایران داشتند، ثالثاً به انگلیسیها و آمریکاییها اعتماد نداشتند، و رابعاً روشهایشان مستلزم پنهانکاری بود.
- اهداف شوروی: شورویها تا قبل از دستیابی به اهداف خود، علاقهای به ثبات کشور یا سلطه بر جنوب نداشتند و هرج و مرج بیش از نظم به اهدافشان کمک میکرد.
- تکنیک جذب: روسها با استفاده از یک اقلیت کوچک اما متشکل میتوانستند قدرت را از اکثریت پراکنده خارج کنند و کشور را در مدار خود نگه دارند در حالی که ظاهر استقلال حفظ میشد.
- منافع رقابتی: احساسات بین روسیه و انگلیس در ایران بسیار تلخ بود و تهمتهای متقابل به آزادی رد و بدل میشد.
«شورویها نوعی از حکومت را میخواهند که بتواند خریداری، اغفال یا مرعوب شود.»
«تکنیک آنها جذب کشور را در مدار خودشان ممکن میسازد در حالی که استقلال و حاکمیت آن حفظ شده است.»
این تحلیل تاریخی نشان میدهد که روابط بینالمللی در آن دوران تحت تأثیر رقابتهای قدرتهای بزرگ بوده و ایران به عنوان عرصهای برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیک مورد توجه قرار گرفته است.
