افول جهانی‌سازی لیبرال و جایگاه ایران در نظم جهانی در حال گذار

افول جهانی‌سازی لیبرال و گذار نظم جهانی

تحولات اخیر در سیاست خارجی ایالات متحده، به‌ویژه در دوره دونالد ترامپ، نه یک گسست ناگهانی بلکه شتاب‌دهنده روندی ساختاری است که پیش‌تر آغاز شده بود: تضعیف جهانی‌سازی لیبرال به‌عنوان پروژه نهادی مدیریت جهانی‌شدن. این تغییر بیش از آنکه محصول خلق‌وخوی یک رئیس‌جمهور باشد، خروجی سال‌ها بحث در اندیشکده‌ها و نهادهای سیاست‌گذار آمریکا درباره ناکارآمدی نظم پساجنگ سرد برای حفظ برتری این کشور است.

• ایالات متحده به این جمع‌بندی راهبردی رسیده که نظم مبتنی بر تجارت آزاد و نهادهای چندجانبه دیگر مزیت نسبی آن را تضمین نمی‌کند
• سیاست‌های تعرفه‌ای و تحریم‌های یک‌جانبه تلاشی آگاهانه برای «تغییر زمین بازی» است
• نتیجه این تحول، گذار به نظمی «خوشه‌ای» است که در آن جهانی‌شدن سیاسی‌تر و پرریسک‌تر می‌شود
• امنیت بر کارایی اقتصادی تقدم می‌یابد و قواعد مشترک جای خود را به موازنه‌های سخت قدرت می‌دهند

"جهانی‌سازی لیبرال پس از جنگ سرد فرو می‌ریزد، اما جهانی‌شدن ادامه می‌یابد؛ جهانی‌شدنی که کمتر آزاد و بیش از هر زمان تابع ملاحظات قدرت خواهد بود"

برای ایران، این گذار به‌معنای کاهش شکاف قدرت با رقبا است چرا که ایران نه ذی‌نفع اصلی جهانی‌سازی بوده و نه وابستگی ساختاری به نهادهای بین‌المللی دارد.