موضعیابی ایران در مذاکرات هستهای: پیروزی در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا
جانشین معاون سیاسی سپاه، عزیز غضنفری، مذاکرات هستهای اخیر را با تمرکز صرف بر موضوع هستهای، نشانه تثبیت موضع ایران در برابر تهدیدات آمریکا دانست و بر اهمیت «انسجام داخلی، اعتماد به تیم مذاکرهکننده و روایتسازی از اقتدار ملی» تأکید کرد.
تحلیل دور جدید مذاکرات هستهای ایران و آمریکا
عزیز غضنفری، جانشین معاون سیاسی سپاه، در یادداشتی به بررسی ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط پرداخت و سه مؤلفه کلیدی «انسجام داخلی، اعتماد به تیم مذاکرهکننده و روایتسازی از اقتدار ملی» را به عنوان پیششرطهای موفقیت در این مسیر عنوان کرد. او تأکید کرد که محدود شدن تمرکز مذاکرات صرفاً به موضوع هستهای، نشاندهنده تثبیت موضع جمهوری اسلامی ایران در برابر فشارهای خارجی است. غضنفری بیان داشت که سیاست خارجی، ارتباط تنگاتنگی با امنیت و منافع ملی دارد و موفقیت در این عرصه نیازمند انسجام عمومی و حداکثری داخلی است، همان چیزی که رهبر معظم انقلاب آن را «اتحاد مقدس» خواندند. هرگونه تفرقه و اختلاف در داخل کشور، فرآیند دستیابی به اهداف ملی در سیاست خارجی را مختل میکند.
مؤلفه دوم مطرح شده، اعتماد به تیم مذاکرهکننده بود. غضنفری توضیح داد که این اعتماد به معنای نفی مطالبهگری در مورد خطوط قرمز یا عدم طرح نقدهای دلسوزانه نیست، بلکه اصل بر این است که به «سربازان عرصه دیپلماسی کشور» اعتماد شود که در چارچوب سیاستهای تعیینشده توسط شورای عالی امنیت ملی عمل میکنند. وی اشاره نمود که بیاعتمادی اغلب از عدم آگاهی نسبت به منطق تصمیمات اتخاذ شده و مصالح عالی کشور نشأت میگیرد و تحسینهای رهبر انقلاب از عملکرد وزارت امور خارجه، خود مایه اطمینانبخشی است.
روایت اقتدار ملی و ناکامی تهدیدات دشمن
موضوع مهم سومی که غضنفری بر آن تأکید کرد، تولید و انتشار روایت اقتدار ملی بود. او اظهار داشت کسانی که ناخواسته در دام بیاعتمادی به تیم مذاکرهکننده گرفتار آمده و بر حواشی غیرضروری متمرکز میشوند، در واقع موضع طرف غربی را تقویت میکنند. او به تهدیدات مکرر مقامات آمریکایی اشاره کرد که اصرار داشتند موشکهای بالستیک و گروههای مقاومت منطقه جزئی از مذاکرات باشد و حتی پیامی مبنی بر اقدام نظامی در صورت عدم پذیرش ۴ شرط مشخص شده از سوی آمریکا ارسال کرده بودند و آرایش نظامی نیز به خود گرفتند.
«اما از روز نخست ایران هیچ گاه اسیر این تهدیدات و جنگ روانیها نشد و صراحتاً نیز اعلام کرد که بر سر تواناییهای دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد.»
غضنفری نتیجه گرفت که در نهایت این موضع جمهوری اسلامی ایران بود که بر کرسی نشست و مذاکرات اخیر صرفاً در زمینه هستهای و در چارچوب تعیین شده توسط تیم ایرانی برگزار شد. این امر به عنوان نشانه بارز اقتدار ملی ایران باید تحلیل شود. همچنین، توانمندیهای نظامی به عنوان مکمل دیپلماسی، تهدیدات نظامی دشمن را تا حد زیادی ناکارآمد ساخت و اقداماتی نظیر ایجاد محدودیت جدی توسط سید عباس عراقچی در زمینه حضور فرمانده سنتکام در محل مذاکرات، نشان دهنده توانمندی سیاست خارجی فعال ایران است.
- انسجام داخلی: پیشنیاز اساسی برای پیشبرد مؤثر منافع ملی در عرصه سیاست خارجی.
- اعتماد به دیپلماتها: باور به اینکه تیم مذاکرهکننده در چارچوب سیاستهای شورای عالی امنیت ملی عمل میکند.
- تمرکز هستهای: محدود شدن مذاکرات به موضوع هستهای، پیروزی در برابر تلاشهای آمریکا برای گسترش دامنه گفتگوها.
- بازدارندگی نظامی: استفاده از تمهیدات نظامی برای تثبیت و معتبرسازی بازدارندگی در برابر تهدیدات واشنگتن.
«اینکه مذاکرات اخیر صرفاً در زمینه هستهای و در چارچوب ترسیم شده از سوی تیم مذاکرهکننده برگزار شد؛ لذا این یعنی اقتدار ملی ایران که باید در تحلیل واقعه بازتاب پیدا کند.»
به طور خلاصه، یادداشت غضنفری بر این نکته تأکید دارد که موفقیت دیپلماتیک اخیر ایران، نه تنها مدیون تلاشهای مذاکرهکنندگان، بلکه نتیجه استحکام درونی، پایبندی به اصول دفاعی و توانایی در روایت اقتدار ملی در برابر جنگ روانی غرب بوده است.
