نتیجه دیدار نتانیاهو و ترامپ در خصوص ایران؛ اختلاف نظر بر سر اصول مذاکرات
تحلیل دیدار نتانیاهو و ترامپ نشان داد که توافقی بر سر اصول مورد نظر نتانیاهو حاصل نشده است. ترامپ عمداً از برجستهسازی این دیدار خودداری کرد، که نشاندهنده شکاف بین کاخ سفید و متحد اسرائیلیاش در پرونده ایران است.
بررسی نتایج دیدار نتانیاهو و ترامپ درباره ایران
بررسیها پس از دیدار میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حاکی از آن است که توافقی بر سر اصول مدنظر نتانیاهو در مورد مذاکرات با ایران حاصل نشده است. پیش از این دیدار، انتظار میرفت که نقطه نظرات دو طرف در خصوص رویکرد آتی در قبال ایران روشن شود. نتانیاهو پیش از سفر به واشنگتن اعلام کرده بود که «دیدگاه خود را درباره اصول مناسب این مذاکرات» به ترامپ ارائه خواهد داد، اصولی که به زعم او برای اسرائیل و جهان اهمیت حیاتی داشتند. با این حال، مشخص شد که ترامپ اصول مورد نظر نتانیاهو را نپذیرفته و فضای حاکم بر اعلام نتایج، سرد و بدون تشریفات رایج بود.
مسئله مهمتر، تلاش عمدی ترامپ برای کماهمیت جلوه دادن این سفر بود، که نشاندهنده وجود یک خط روشن بین کاخ سفید و متحد اسرائیلیاش در زمینه استراتژی مذاکرات با ایران است. به نظر میرسد دولت ترامپ، با تمرکز بر دستیابی به توافق بر سر موضوع هستهای، خواهان پیشبرد دیپلماسی است، در حالی که نتانیاهو بر لزوم گنجاندن مسائلی مانند محدودیت برنامه موشکی بالستیک با برد حداکثر ۳۰۰ کیلومتر اصرار داشته است. این عدم همسویی در سطح دیدار کاملاً مشهود بود؛ بهطوری که پس از ملاقات، ترامپ صرفاً در شبکه اجتماعی خود بر «ترجیح» مذاکرات تأکید کرد و سخنی از سوی نتانیاهو منتشر نشد، که امری در چنین سطحی از دیدارهای سیاسی کمسابقه تلقی میشود.
تشریفات حداقلی و دستورات نظامی متناقض
غیاب تشریفات معمول، شامل عدم برگزاری استقبال رسمی یا کنفرانس مطبوعاتی مشترک پس از گفتگوها، خود دال بر اختلافات موجود بود. حتی دستور ترامپ مبنی بر «آمادهسازی برای اعزام دومین ناو هواپیمابر به منطقه خلیج فارس» پس از این دیدار، بیشتر به عنوان تلاشی برای افزایش اهرم فشار بر ایران در مسیر مذاکرات تعبیر شد، نه نشانهای از تصمیم قاطع برای اقدام نظامی. این در حالی است که دولت آمریکا بر اولویت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید کرده و به نظر میرسد شخص ترامپ در پیگیری گزینه دیپلماتیک جدی است.
- تاکید نتانیاهو بر لزوم «بدون تاریخ انقضا» بودن هر توافق هستهای با ایران.
- تمرکز دولت ترامپ ظاهراً بر مذاکرات هستهای و نه مسائل منطقهای گستردهتر.
- کاهش اظهارات دولت آمریکا در حمایت از اعتراضات داخلی ایران پس از دور مذاکرات در عمان.
- دستور اعزام ناو دوم به منطقه خلیج فارس به عنوان ابزاری برای فشار دیپلماتیک احتمالی.
- نگاه دولت ترامپ به دیپلماسی در حالی که فضای داخلی آمریکا تمایلی به جنگ خارجی ندارد.
«برداشت غالب این است که دولت ترامپ، یا بهطور دقیقتر، شخص ترامپ، درباره گزینه دیپلماتیک جدی است.»
بر اساس گزارش سازمان رادیو و تلویزیون رژیم صهیونیستی، نتانیاهو به ترامپ گوشزد کرده است که «هر توافق خوبی با ایران باید بدون تاریخ انقضا (بدون بند غروب) باشد.»
در نهایت، سرنوشت پرونده ایران وابسته به این تصمیم واشنگتن است که آیا قصد دارد توازن قدرت منطقهای را برهم زند یا خیر. با وجود اصرار نتانیاهو بر گنجاندن مطالبات سختگیرانه، رویکرد فعلی کاخ سفید متمایل به سیاسیکاری و حصول توافقی است که فعلاً تمرکزش بر مسئله هستهای باشد، هرچند تردیدها درباره ماهیت بلندمدت این تفاهمات همچنان پابرجاست.
