معرفی طارق رحمان، رهبر حزب ملی‌گرای بنگلادش و نخست‌وزیر احتمالی

رهبر حزب ملی‌گرای بنگلادش در مسیر نخست‌وزیری

حزب ملی‌گرای بنگلادش (بی‌ان‌پی) پس از انتخابات پارلمانی اخیر، توانست اکثریت کرسی‌ها را از آن خود کند، که این تحول سیاسی بزرگی را برای طارق رحمان رقم زده است. رحمان، رهبر این حزب، پس از ۱۷ سال تبعید خودخواسته در لندن، اکنون در آستانه رسیدن به مقام نخست‌وزیری بنگلادش قرار دارد. این پیروزی انتخاباتی در پی اعتراضات گسترده دانشجویی سال ۲۰۲۴ رخ داد که منجر به برکناری شیخ حسینه، نخست‌وزیر پیشین، شد. همزمان با انتخابات عمومی، رأی‌دهندگان با برگزاری یک همه‌پرسی، خواهان اصلاحات گسترده قانون اساسی شدند.

طارق رحمان، ۶۰ ساله، چهره‌ای برجسته از خانواده بانفوذ «ضیا» محسوب می‌شود که برای دهه‌ها بر سیاست بنگلادش سایه افکنده‌اند. او پسر ضیاءالرحمان، حاکم نظامی و رئیس‌جمهور فقید و بنیان‌گذار حزب ملی‌گرای بنگلادش، و خالده ضیا، اولین نخست‌وزیر زن کشور است. ورود رحمان به عرصه سیاسی حزب در سال ۲۰۰۱، همزمان با دومین دوره نخست‌وزیری مادرش بود. با وجود پیشینه خانوادگی قدرتمند، مسیر سیاسی او با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بوده است.

اتهامات و تبعید

مسیر قدرت برای طارق رحمان همواره با چالش‌هایی همراه بوده است. او همواره از سوی رقبای سیاسی با اتهاماتی نظیر خویشاوندسالاری و فساد روبرو بوده است. در سال ۲۰۰۷، در دوران حکومت موقت تحت حمایت ارتش، وی به اتهام فساد دستگیر شد و مدعی شد مورد شکنجه قرار گرفته است. پس از گذراندن ۱۸ ماه در زندان، او کشور را به مقصد لندن ترک کرد و پذیرفته بود که از سیاست کناره‌گیری کند تا اجازه خروج بگیرد. او ۱۷ سال در تبعید باقی ماند و در طول این مدت، استراتژی‌های حزب ملی‌گرای بنگلادش را از راه دور سازماندهی می‌کرد و ریاست موقت حزب را پس از محکومیت مادرش در سال ۲۰۱۸ بر عهده گرفت.

بازگشت و رهبری حزب

در طول دوران قدرت شیخ حسینه، رحمان تحت تحقیقات جنایی متعددی قرار گرفت و حتی به صورت غیابی محکومیت‌هایی دریافت کرد، از جمله به دلیل نقشش در حمله مرگبار با نارنجک به تجمعی سیاسی در سال ۲۰۰۴ (گرچه بعداً تبرئه شد). سرانجام، او در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵ به کشور بازگشت و اندکی پس از آن، مادرش درگذشت. در ۹ ژانویه، وی رسماً به عنوان رهبر حزب ملی‌گرای بنگلادش معرفی شد. تحلیلگران معتقدند که رهبری او در حزب اجتناب‌ناپذیر بود، هرچند اتهامات مربوط به خویشاوندسالاری همچنان علیه او مطرح است.

برخی از هواداران طارق رحمان معتقدند که اتهامات فساد و محکومیت‌های او علیه وی، تلاشی از سوی مخالفان سیاسی بوده تا از او به عنوان یک «سپر بلای سیاسی» استفاده کنند.

پدر طارق رحمان، ضیاءالرحمان، یکی از چهره‌های برجسته مبارزه برای استقلال بنگلادش بود که در سال ۱۹۸۱ در جریان یک کودتای نظامی کشته شد و حزب ملی بنگلادش را در سال ۱۹۷۸ تأسیس کرد.

مسیر سیاسی طارق رحمان که با میراثیرث و قدرت خانواده ضیا گره خورده، حال با پیروزی حزبش در انتخابات و بازگشت وی از تبعید، وارد مرحله جدیدی شده است. موفقیت او در به دست آوردن اکثریت پارلمانی، نشان‌دهنده نفوذ قابل توجه او و حزب بی‌ان‌پی در صحنه سیاسی معاصر بنگلادش است، با این حال، چالش‌های داخلی و خارجی و سابقه اتهامات علیه او، مسیر پیش روی حکمرانی‌اش را پیچیده می‌سازد.