کنترل خودخواهی؟ دانشمندان انسان‌ها را با شوک الکتریکی به مغز بخشنده‌تر کردند

تحریک مغزی برای کاهش خودخواهی

در یک مطالعهٔ پیشگامانه که در دانشگاه زوریخ انجام شد، پژوهشگران با استفاده از جریان‌های الکتریکی دو ناحیهٔ مهم مغز را هدف قرار دادند: لوب پیشانی که به تصمیم‌گیری مرتبط است و لوب آهیانه‌ای که پردازش حواس حیاتی را مدیریت می‌کند. هدف این بود تا ببینند آیا می‌توان با تنظیم فرکانس‌های «گاما» (۴۰ تا ۹۰ هرتز) یا «آلفا» (۸ تا ۱۲ هرتز) تمایل افراد به رفتارهای بشردوستانه را تغییر داد یا نه.

روش تحقیق

• ۴۴ شرکت‌کننده به‌صورت ناشناس مبلغی پول دریافت کردند و باید آن را بین خود و یک شریک دیگر تقسیم می‌کردند.
• شرکت‌کنندگان فقط چند ثانیه زمان داشتند تا تصمیم بگیرند: برداشت بیشتر برای خود یا بخشیدن پول بیشتر به شریک.
• در طول تصمیم‌گیری، با تحریک هدفمند الکتریکی به یکی از دو ناحیهٔ مغز، فرکانس‌های مختلفی اعمال شد.

نتایج کلیدی

• وقتی فرکانس «گاما» اعمال شد، افراد به‌طور معناداری بیشتر به انتخاب‌های همدلانه گرایش پیدا کردند و پول بیشتری به شریک پیشنهاد دادند.
• اثرات این تغییر رفتار کوتاه‌مدت بود؛ پس از توقف تحریک، تمایل به بخشندگی به سرعت به حالت اولیه بازگشت.
• پژوهشگران این نتایج را گامی مهم به سوی توسعه ابزارهای مداخله‌ای برای بهبود عملکردهای اجتماعی در افراد با اختلالات روان‌پزشکی می‌دانند.

نقل‌قول‌های پژوهشگر

“وقتی ارتباطات را در یک شبکه خاص از مغز با استفاده از تحریک هدفمند و غیرتهاجمی تغییر دادیم، تصمیمات افراد در به اشتراک گذاشتن پول به شکلی ثابت تغییر کرد؛ به این صورت که نحوه تعادل میان منافع شخصی و منافع دیگران در ذهن آنها جابه‌جا شد.” – جی‌هو

“یک بار رفتن به باشگاه تناسب اندام شما را تغییر نمی‌دهد، اما اگر به مدت دو ماه، هفته‌ای دو بار ورزش کنید، بدنتان تغییر می‌کند. تحریک مغزی هم به همین صورت است؛ برای تأثیرات بلندمدت، این کار باید به صورت مکرر انجام شود.” – پروفسور راف

پیامدها و چشم‌اندازهای آینده

• اگرچه اثرات کوتاه‌مدت هستند، این روش می‌تواند در درمان اختلالات خودخواهی شدید مانند اختلالات شخصیتی یا اسکیزوفرنی موثر باشد.
• پژوهش‌های بعدی باید به بررسی اثر ترکیبی تحریک مغزی و آموزش رفتاری بپردازند تا بتوانند اثرات پایدارتر و طولانی‌تری ایجاد کنند.
• سؤال اساسی این است که آیا می‌توان پروتکل‌های ایمنی مطمئن برای استفادهٔ گسترده این تکنیک در محیط‌های بالینی تعریف کرد یا نه.

در مجموع، این مطالعه نشان می‌دهد که نورون‌های مغز می‌توانند با تنظیم دقیق، رفتارهای اجتماعی و تصمیم‌گیری‌های اخلاقی را تحت‌تأثیر قرار دهند و شاید روزی بتوان از این فناوری برای تقویت همدلی و کاهش خودخواهی در سطح جمعی بهره‌برداری کرد.