قمار پرریسک ترامپ: آیا آمریکا میتواند ونزوئلا را پس از دستگیری مادورو اداره کند؟
دستگیری بحثبرانگیز رهبر ونزوئلا توسط نظامیان آمریکا، دورهای جدیدی را آغاز کرده که به گفته ترامپ، آمریکا ونزوئلا را «اداره» خواهد کرد. اما تجربیات اخیر آمریکا در عراق و افغانستان چالشهای این «سرپرستی» و خطرات نصب یک دولت دستنشانده را برجسته میسازد.
عملیات جسورانه آمریکا در ونزوئلا
ارتش آمریکا در یک عملیات غافلگیرکننده به نام «عملیات عزم قطعی»، نیکلاس مادورو رهبر ونزوئلا را دستگیر کرد. رئیسجمهور دونالد ترامپ این اقدام را مرحلهای موقت تا انتقال سیاسی دانست و اعلام کرد آمریکا مسئولیت اداره ونزوئلا را بر عهده خواهد گرفت. با این حال، جزئیات این سرپرستیِ از نظر حقوقی شکننده، مشخص نشده است. ترامپ امکان استقرار نیروهای آمریکایی در خاک ونزوئلا را مطرح کرد، اما نقش این نیروها—آیا برای برقراری نظم است یا حفاظت از شرکتهای نفتی آمریکایی که به زودی فعالیت خواهند کرد—معلوم نیست.
چالشهای تاریخی مداخله
- تاریخچه ناموفق: مداخلات آشکار و پنهان آمریکا در سایر کشورها، مانند کودتای ۱۹۵۴ گواتمالا که به دههها درگیری داخلی انجامید، یا حضور در عراق و لیبی که با افزایش شدید خشونت همراه بود، نشان میدهد سابقه آمریکا در «اداره کردن» کشورها چندان درخشان نیست.
- بدبینکارشناسان: بسیاری از کارشناسان نسبت به موفقیت ترامپ در جایی که دیگران شکست خوردهاند، ابراز تردید کردهاند. به گفته آنها، سناریوی ایدهآل یک انتقال توافقشده دیپلماتیک بود، نه اتکا به نمایش قدرت و استقرار نیروی نظامی.
معمای ریاست جمهوری موقت
- دلسی رودریگز، معاون اول مادورو، توسط دیوان عالی کشور به عنوان رئیسجمهور موقت منصوب شد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد که واشنگتن با او همکاری خواهد کرد.
- اما رودریگز بلافاصله تمایل چندانی برای همراهی با واشنگتن نشان نداد و در یک کنفرانس مطبوعاتی بر بازگرداندن مادورو به عنوان رئیسجمهور قانونی تأکید کرد و اعلام نمود ونزوئلا هرگز به یک «مستعمره» تبدیل نخواهد شد.
- کارشناسان معتقدند این واکنش خصمانه رودریگز برای حفظ اعتبارش در بین مقامات کاراکاس ضروری بود تا به عنوان عروسک خیمهشببازی آمریکا شناخته نشود. برخی او را یک سیاستمدار فرصتطلب و فاقد تعصبات ایدئولوژیک عمیق میدانند که به دلیل تجربه مدیریت سرویسهای اطلاعاتی ونزوئلا، در برخورد با بازیگران متخاصم مهارت دارد.
«سقوط مادورو احتمالاً بخش آسان ماجرا برای ترامپ خواهد بود.» — تحلیل واشنگتن پست
«مشکل اینجاست که نحوه برکناری مادورو، رهبر مخالف بعدی را شبیه یک عروسک آمریکایی جلوه خواهد داد.» — تام لونگ، کارشناس آمریکای لاتین
نقش بیصدا و حیاتی ارتش
واکنش ارتش قدرتمند ونزوئلا هنوز نامشخص است. به گفته کارشناسان، مقامات ارشد نظامی مانند وزیر دفاع ولادیمیر پادرینو لوپز فعلاً سکوت اختیار کردهاند تا ببینند اوضاع چگونه پیش میرود و سپس وفاداری خود را در جایی سرمایهگذاری کنند که منافعشان—به ویژه در زمینه استخراج منابع طبیعی مانند نفت یا قاچاق مواد مخدر—بهترینطور حفظ شود. اگر در درون ارتش شکاف و اختلافنظر ایجاد شود، این تنشها میتواند به سرعت به خشونت و هرجومرج بینجامد.
آینده نامطمئن
همکاری کوتاهمدت واشنگتن با رودریguez ممکن است به جای ایجاد تغییر واقعی، ساختار قدرت موجود را تقویت کند و به نخبگان حاکم اجازه دهد کنترل خود بر نهادها را محکمتر کرده و سرکوب را افزایش دهند، این بار بدون ترس از هدف قرار گرفتن توسط آمریکا. در نهایت، این جمعیت عادی ونزوئلا هستند که بار اصلی هرگونه تشدید خشونت را متحمل خواهند شد.
