آمادگی ایران و آمریکا برای گفتگوهای حساس در عمان تحت سایه تهدید نظامی

گفتگوهای حساس آمریکا و ایران در عمان

مذاکرات پیش‌رو بین ایران و ایالات متحده در عمان، نخستین دیدار رسمی پس از دخالت واشنگتن در کمپین بمباران اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ماه ژوئن است. این گفتگوها پیرامون برنامه هسته‌ای تهران، در حالی آغاز می‌شود که تهدید به اقدام نظامی بیشتر از سوی آمریکا، از جمله اعزام ناوهای هواپیمابر، فضای منطقه را متشنج ساخته است. طرفین با وجود سیگنال‌های مثبت برای احیای دیپلماسی، در مورد دستور کار مذاکرات اختلاف نظر دارند. واشنگتن خواهان بررسی برنامه موشکی بالستیک ایران، حمایت از گروه‌های منطقه‌ای و وضعیت داخلی این کشور است، در حالی که تهران اصرار دارد که گفتگوها صرفاً باید بر مسائل هسته‌ای متمرکز باشد. این اختلافات نشان می‌دهد که دستیابی به پیشرفت دشوار خواهد بود و سایه جنگ در خاورمیانه همچنان سنگینی می‌کند.

نکات کلیدی مذاکرات

• وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، بر لزوم «احترام متقابل» و پایبندی به تعهدات در هر توافق پایداری تأکید کرده است.
• دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اظهار داشته است که مذاکرات در جریان است، اما همزمان به اعزام ناوگروه خود به منطقه اشاره کرده است.
• ایران اعلام کرده است که کار غنی‌سازی اورانیوم خود را پس از حملات ژوئن متوقف کرده است.
• نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، استیو ویتکوف، در عمان حضور خواهد یافت.
• وزارت امور خارجه ایران بر «مسئولیت، واقع‌بینی و جدیت» طرف آمریکایی در این گفتگوها ابراز امیدواری کرده است.

عباس عراقچی: «ما با چشمانی باز و خاطره‌ای استوار از سال گذشته وارد دیپلماسی می‌شویم. ما با حسن نیت مشارکت می‌کنیم و بر حقوق خود استوار می‌مانیم.»

ترامپ اظهار داشت: «آنها در حال مذاکره هستند. آنها نمی‌خواهند ما به آنها حمله کنیم، ما یک ناوگان بزرگ به آنجا می‌فرستیم.»

این گفتگوها هرچند با احتیاط و تنش‌های پنهان همراه است، اما نشان‌دهنده به رسمیت شناختن نقش حیاتی دیپلماسی در حل یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های ژئوپلیتیکی جهان است. موفقیت این دور از مذاکرات مستلزم آن است که طرفین بتوانند از مواضع سفت و سخت اولیه خود عقب‌نشینی کرده و بر مبنای منافع مشترک پایدار، پیش بروند.