آیا ترامپ مذاکرات مستقیم هستهای با ایران را از سر میگیرد؟
بررسی احتمال تکرار الگوی ونزوئلا در مذاکرات آمریکا و ایران؛ تمرکز بر حفظ ساختار حکومت در ازای توافق هستهای در سایه فشارهای حداکثری.
مذاکرات مستقیم هستهای ترامپ با ایران
موضوع اصلی این بخش از برنامه “The Debate” فرانسه ۲۴، بررسی چرخش سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در قبال ایران، پس از یک دوره خصومت شدید و اعمال “فشار حداکثری” است. این تحول همزمان با بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا مطرح شده و پرسش این است که آیا واشنگتن قصد دارد الگویی مشابه ونزوئلا را در مورد ایران به کار گیرد؛ الگویی که در آن ساختار رژیم و نه لزوماً رهبران آن، در صورت حصول توافق مورد نظر واشنگتن، حفظ میشوند. تمرکز از اقدام نظامی مستقیم به سمت مذاکرات مستقیم هستهای، شبیه به “هنر معامله” (Art of the Deal) دونالد ترامپ، تغییر کرده است.
تحلیلها نشان میدهد که با وجود تحریمها، حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای و سرکوبهای اخیر در داخل ایران که منجر به تلفات سنگین شده، جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران قدرت را حفظ کردهاند. این وضعیت، مسیر مذاکرات آتی را تحت تأثیر قرار میدهد. این مذاکرات قرار است بین وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف، دوست دیرینه ترامپ و فرستاده ویژه او برای مناطق بحرانی، در نیویورک انجام شود. این رویکرد تفاوت فاحشی با سال ۲۰۱۵ دارد که سازمان ملل متحد قادر به تسهیل توافق هستهای با حضور همه اعضای دائم شورای امنیت بود.
تحولات منطقهای و آینده ایران
در حالی که منطقه خاورمیانه درگیر نوسانات و بیثباتی است، آینده یک ملتِ “دچار تروما” (traumatized nation) مورد پرسش قرار میگیرد. کارشناسان مختلف از جمله تارا کنگارلو، نویسنده کتاب “ضربان قلب ایران” و برتراند بسانسنوت، دیپلمات فرانسوی سابق، به تحلیل این پیچیدگیها پرداختهاند. یکی از نگرانیهای اصلی، پیامدهای سرکوبهای اخیر بر افکار عمومی و ثبات داخلی است و اینکه آیا رژیم ایران پس از این بحرانها، با قدرت بیشتری ظهور خواهد کرد یا خیر.
- تغییر رویکرد آمریکا از “کمک به معترضان” به مذاکرات هستهای مستقیم با تهران.
- نقش استیو ویتکاف به عنوان میانجی غیررسمی در کانالهای حساس دیپلماتیک.
- مقایسه شرایط کنونی با توافق هستهای برجام در سال ۲۰۱۵ که مبتنی بر اجماع بینالمللی بود.
- استمرار حاکمیت فعلی ایران با وجود فشارهای شدید اقتصادی و امنیتی.
“یک ماه پس از دستگیری نیکلاس مادورو، آیا واشنگتن در حال اجرای الگوی ونزوئلا برای ایران است؟ نه بخشی که نیروهای ویژه برای ربودن رهبران خارجی فرود میآیند، بلکه بخشی که رژیم و ساختار آن باقی میماند، تا زمانی که واشنگتن به خواستههایش برسد.”
“علیرغم تحریمها و حملات اخیر، روحانیون و سپاه پاسداران همچنان حاکمیت را در دست دارند.”
در انتها، با توجه به تغییرات گسترده در روابط بینالملل و سیاستهای داخلی آمریکا تحت رهبری ترامپ، چشمانداز مذاکرات هستهای و ثبات خاورمیانه همچنان نامعلوم باقی میماند و بستگی به نتایج این گفتگوی مستقیم پیشبینی نشده دارد.
