بزرگترین شی متحرک ساخت بشر: تاریخچه کشتی غولپیکر سیوایز جاینت
بررسی تاریخچه و ابعاد خیرهکننده کشتی نفتی سیوایز جاینت، بزرگترین شی متحرک ساخت بشر که رکوردهای جهانی متعددی را به نام خود ثبت کرد و سرنوشت پرفراز و نشیب آن.
بزرگترین سازه متحرک تاریخ بشر
سیوایز جاینت (Seawise Giant) به عنوان بزرگترین سازه متحرک ساخت بشر در جهان شناخته میشود؛ یک ابرنفتکش (ULCC) که نمادی از جاهطلبیهای مهندسی دریایی در اواخر قرن بیستم بود. این کشتی عظیم که با طولی معادل ۴۵۸ متر، حتی از برجهای پتروناس و امپایر استیت نیز بلندتر بود، نمادی از توانمندیهای بیبدیل در ساخت سازههای فوقالعاده بزرگ محسوب میشود. رؤیای ساخت این کشتی توسط استاوروس نیارخوس، قطب کشتیرانی یونانی، آغاز شد و ساخت آن در سال ۱۹۷۹ در ژاپن توسط سومیوتومو هوی اینداستریز شکل گرفت. با این حال، مشکلات مالی باعث شد تا مالکیت آن پیش از تکمیل به سی. وای. تونگ، سرمایهدار هنگکنگی، منتقل شود و در نهایت در سال ۱۹۸۱ با نام سیوایز جاینت به آب انداخته شد. این کشتی رکوردار گینس در سه دسته، از جمله بزرگترین ظرفیت حمل و طولانیترین کشتی بود.
ابعاد فنی و عملیاتی غولپیکر
ابعاد سیوایز جاینت حقیقتاً خیرهکننده بود. این تانکر میتوانست بیش از ۴ میلیون بشکه نفت خام را در ۴۶ مخزن خود جابجا کند. پهنای عرشه آن به اندازهای وسیع بود که خدمه مجبور بودند برای جابجاییهای سریع از دوچرخه استفاده کنند. جزئیات فنی نشاندهنده بزرگی آن است؛ سکان کشتی ۲۳۰ تن وزن داشت و هر یک از زنجیرهای لنگر آن ۳۶ تن وزن داشتند. چالش اصلی این ابعاد عظیم، محدودیتهای مسیرهای دریایی بود؛ سیوایز جاینت قادر به عبور از کانالهایی نظیر سوئز و پاناما نبود و اغلب مجبور بود مسیر طولانیتری را از طریق دماغه امید نیک بپیماید.
سرنوشت پرفراز و نشیب در دوران جنگ
سفر این کشتی با مخاطرات فراوانی همراه بود. در سال ۱۹۸۸، در اوج جنگ ایران و عراق، کشتی مذکور در تنگه هرمز هدف موشکهای عراقی قرار گرفت و غرق شد. به نظر میرسید که سرنوشت آن به پایان رسیده است، اما شرکت نرمال اینترنشنال نروژ با هزینهای هنگفت و با استفاده از ۳۷۰۰ تن فولاد، آن را نجات داد و پس از تعمیرات اساسی، با نام جدید هپی جاینت (Happy Giant) دوباره وارد خدمت شد. این نشاندهنده اهمیت اقتصادی و فنی این سازه برای صنعت کشتیرانی بود.
تغییر نامها و پایان عمر
پس از نجات، کشتی به مالکیت یورگن یاره درآمد و نام آن به یاره وایکینگ (Jahre Viking) تغییر یافت و یک دهه دیگر به حمل نفت ادامه داد. با تغییر گرایشهای صنعت به سمت کشتیهای کوچکتر و سریعتر، در سال ۲۰۰۴ این غول نفتی به یک واحد شناور ذخیرهسازی و تخلیه (FSO) تبدیل شد و نام ناک نویس (Knock Nevis) را گرفت. این واحد تا سال ۲۰۰۹ در میدان نفتی الشاهین قطر فعال بود. در نهایت، ناک نویس در سال ۲۰۰۹ برای اسقاط به هند فروخته شد و نام نهایی مونت (Mont) را دریافت کرد. عملیات اسقاط آن بیش از یک سال به طول انجامید و تنها لنگر ۳۶ تنی آن باقی ماند که اکنون در موزه دریانوردی هنگ کنگ یادبودی از این غول دریایی است.
«ابعاد خیرهکننده این کشتی، چالشهایی نظیر نیاز به مسافتی ۹.۶ کیلومتری برای توقف کامل در حالت پربار را به همراه داشت.»
در مجموع، تاریخچه سیوایز جاینت/ناک نویس، داستانی از جاهطلبی، مهندسی عظیم، تحمل خسارت جنگی، نجات غیرمنتظره، و در نهایت، بازنشستگی پرهزینه است که بزرگترین سازه متحرک ساخته شده توسط انسان را به یادگار گذاشته است.
