چرایی گسترش پدیده نوجوانان کار در ایران
پدیده نوجوانان کار در ایران به مسئلهای ساختاری تبدیل شده که از فقر، سیاستهای ناکارآمد، بحران آموزشی و نابرابریهای مزمن ناشی میشود. این معضل نه تنها سلامت نسل جوان را تهدید میکند، بلکه سرمایه انسانی کشور را تحلیل میبرد.
چرایی گسترش پدیده نوجوانان کار در ایران
پدیده نوجوانان کار در ایران دیگر تنها یک معضل اقتصادی نیست، بلکه به مسئلهای چندلایه و ساختاری تبدیل شده است. این پدیده از دل فقر، سیاستهای ناکارآمد، بحران آموزشی، فروپاشی حمایتی خانواده و نابرابریهای مزمن سر برآورده است. امروز نوجوانان کار نه فقط در خیابانها و کارگاهها، بلکه در فضای دیجیتال و شبکههای اجتماعی نیز قربانی اشکال نوین بهرهکشی هستند.
عوامل ساختاری گسترش نوجوانان کار:
- فقر و نابرابری اجتماعی که خانوادهها را به استفاده از نیروی کار فرزندان سوق میدهد
- ناکامی نظام حقوقی و حمایتی در حفاظت از نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال
- مهاجرت و بیهویتی که کودکان را از آموزش و خدمات محروم میسازد
- فروپاشی ساختار خانواده بر اثر اعتیاد، طلاق یا خشونت
- بحران در نظام آموزشی با ترک تحصیل گسترده و آموزش غیرکاربردی
“نوجوانی که برای تأمین نان خانواده مجبور به کارهای پرخطر است، قربانی بهرهکشی اقتصادی و نقض آشکار ماده ۳۲ کنوانسیون حقوق کودک میشود.”
اثرات ویرانگر کار نوجوانان:
- آسیبهای جسمی و روانی مانند فرسودگی، سوءتغذیه و افسردگی
- محرومیت از آموزش، سلامت و تفریح
- افزایش بزهکاری، اعتیاد و بازتولید چرخه فقر نسلی
راهکارهای پیشنهادی:
- قانون جامع حمایت از کودکان کار
- سامانه ملی شناسایی و پایش کودکان کار
- بازطراحی نظام آموزشی با تمرکز بر مهارتآموزی
- مقررات حمایتی در فضای دیجیتال
این پدیده تصویری از نابرابری مزمن و شکست سیاستهای اجتماعی است که تنها با اراده سیاسی قوی و قوانین جامع قابل حل میباشد.
