راز اصطلاح گمشده «سول سکندر» در فرهنگ فولکلور بختیاری
کشف داستان عاشقانه تراژیک دوره قاجار در اصطلاح «سول سکندر» که لقب معشوقه ای قشقایی بود و الهامبخش سبک موسیقایی «سکندرخانی» در فرهنگ بختیاری شد.
راز اصطلاح «سول سکندر» در فرهنگ بختیاری
سول سکندر اصطلاحی کهن در گویش بختیاری است که ریشه در داستان عاشقانهای تراژیک از دوره قاجار دارد. این عبارت که به معنای «معشوقه خوشقامت اسکندر» است، به نوشآفرین، دختری از طایفه ایگدر قشقایی اشاره میکند که معشوقه اسکندر خان ضیغم عکاشه از بزرگان طایفه بابادی بختیاری بود. داستان عشق آتشین این دو که به وصال نینجامید، منبع الهامی برای خلق هنر و موسیقی در منطقه شد.
- اسکندر خان از فراق معشوقهاش، اشعاری عاشقانه و سوزناک به سبکی مشابه باباطاهر و فایز دشتستانی سرود
- ترانههای محلی بر اساس این اشعار، سبک موسیقایی «سکندرخانی» یا «سبک خانمیرزایی» را پدید آورد
- این سبک موسیقی برای مدتی در میان ایل بختیاری، به ویژه در مناطق خانمیرزا و بروجن رواج داشت
- اسکندر خان علاوه بر شاعری، نویسنده کتاب ارزشمند «تاریخ بختیاری» نیز بود
- ردپای این عشق در لابهلای متون تاریخی این مورخ نیز قابل ردیابی است
«خوشا فرتاپسین آب و هوایش / کنار چشمه و سیر و صفایش / اگه نوش آفرین آید به گل گشت / کنم جان را نثار خاک پایش»
"سول سکندر تنها یک افسانه عاشقانه نیست؛ بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی منطقه بختیاری است"
متأسفانه این میراث فرهنگی غنی در معرض فراموشی قرار گرفته و نیازمند ثبت و معرفی به نسلهای آینده است.
