ریشههای تاریخی تفکر افراطگرایی در نگاه اسپوزیتو و اکثریت میانهروها در جهان اسلام
جان اسپوزیتو در کتاب «جنگ نامقدس» نشان میدهد که سلفیها طرفداران کمی دارند و اکثریت مسلمانان خواستار ارزشهای دموکراتیک هستند. این کتاب به بررسی ریشههای خشونت سیاسی و سوءبرداشت از اسلام میپردازد.
تحلیل اسپوزیتو از افراطگرایی و میانهروی در اسلام
کتاب “جنگ نامقدس: ترور به نام اسلام” اثر جان اسپوزیتو به بررسی ریشههای تاریخی و سیاسی خشونت در جهان اسلام میپردازد. اسپوزیتو با استناد به نظرسنجیهای معتبر بینالمللی نشان میدهد که اکثریت مسلمانان میانهرو هستند و خواستار جذب ارزشهای دموکراتیک مانند آزادی بیان، تکثرگرایی و مشارکت سیاسی میباشند، بدون اینکه هویت مذهبی خود را از دست بدهند. به گفته او، مشکل اصلی بازنمایی نامتوازن رسانههای غربی است که جریانهای افراطی را پررنگتر از جریان اصلی نشان میدهند.
- اسپوزیتو ریشههای افراطگرایی را در عوامل تاریخی مانند استعمار اروپا، فروپاشی امپراتوری عثمانی، تشکیل اسرائیل و حمایت غرب از رژیمهای ستمگر میداند.
- او به نقش جریانات فکری مانند خوارج، ابن تیمیه، وهابیت و سید قطب به عنوان مبانی ایدئولوژیک خشونت اشاره میکند.
- از دیدگاه اسپوزیتو، حمله شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ به تولد جهادیهای حرفهای مانند القاعده انجامید.
- کتاب به دیدگاههای رهبران میانهرو مانند انور ابراهیم، سید محمد خاتمی و عبدالرحمان وحید میپردازد که خواستار گفتوگو و مدارا هستند.
- اسپوزیتو هشدار میدهد که حل مناقشه فلسطین و جلوگیری از حمایت غرب از رژیمهای اقتدارگرا برای ترمیم روابط اسلام و غرب ضروری است.
اسپوزیتو میگوید: “مسئله فلسطین و حمایت از رژیمهای ستمگر، خشم تاریخی مسلمانان را دامن زده است.” او تأکید دارد: “غرب نباید به بهانه مبارزه با تروریسم، به سرکوب جامعه مدنی در خاورمیانه مشروعیت بخشد.”
در مجموع، کتاب اسپوزیتو تصویری متوازن از جهان اسلام ارائه میدهد و بر ضرورت درک عمیقتر از تحولات سیاسی و اجتماعی این منطقه تأکید میکند.
