جلسات مخفیانه در حسینیه ارشاد برای تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی

تاریخچه تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

این مقاله به بررسی فرآیند شکل‌گیری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد که شامل چهارده فصل و ۱۷۷ اصل بوده و حاصل تحولات مختلف در نیم قرن گذشته است. در ماه‌های پایانی منتهی به انقلاب اسلامی، حسن حبیبی از سوی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی مأموریت یافت که پیش‌نویس قانون اساسی را آماده کند.

• تشکیل جلسات مخفیانه در حسینیه ارشاد توسط حقوقدانانی شامل حسن حبیبی، ناصر کاتوزیان، عبدالکریم لاهیجی و دیگران
• تدوین متن اولیه در ۱۶۰ اصل که با تأیید آیت‌الله خمینی همراه بود اما در نهایت کنار گذاشته شد
• نامه مصطفی رحیمی با عنوان "چرا با جمهوری اسلامی مخالفم" و پاسخ حزب جمهوری اسلامی
• پیش‌نویس لطف‌الله صافی‌گلپایگانی با عنوان "قانون اساسی اسلام" در ۱۹۱ اصل

ناصر کاتوزیان در خاطراتش این نامه را "دارای منطقی که پاسخ به آن دشوار بود" توصیف می‌کند.

صورت مشروح مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی در چهار جلد منتشر شده و برای آگاهی از زوایای فکری تصویب‌کنندگان بسیار سودمند است.

این اسناد تاریخی نشان می‌دهد که قانون اساسی کنونی حاصل تعاملات و مباحثات گسترده میان متفکران و حقوقدانان در آستانه تشکیل نظام جمهوری اسلامی بوده است.