شبح فروید در بازار تهران؛ روانشناسی خرید ایرانیها برای تسکین روح
تحلیل نقش روانکاوی در بازار ایران براساس کتاب «فروید در خیابان مدیسون». بررسی چگونه غریزههای سرکوبشده بر تصمیمات خرید ایرانیها تاثیر میگذارند و چرا استارتاپها باید به لایه معنایی مصرف توجه کنند.
روانشناسی خرید در بازار تهران
این تحلیل مبتنی بر کتاب «فروید در خیابان مدیسون» اثر لارنس آر سموئل با ترجمه مرتضی امیرعباسی، به بررسی روانکاوی مصرف در بازار ایران میپردازد. کتاب نشان میدهد که خرید هرگز یک فعالیت اقتصادی صرف نیست، بلکه کالاها «نماد»هایی برای ترمیم عزتنفس یا تخلیه خشمهای فروخورده هستند. در بازار تهران، ایرانیها برای حس «جاودانگی»، «امنیت» یا «انتقام از وضع موجود» خرید میکنند.
- نمادگرایی کالاها: جوراب نه برای پوشاندن پا، بلکه برای خریدن «اقتدار» خریداری میشود
- تخلیه روانی: اسپری سوسککش به عنوان ابزار انتقام زنان از مردان عمل میکند
- سیاست به عنوان برند: مردم به کاندیدایی رای میدهند که تصویر پدرانه قویتری دارد
- تکنولوژی و طبیعت انسان: الگوریتمهای امروز همان مکانیسمهای ناخودآگاه دیکتر را بازتولید میکنند
- روانشناس بازار بودن: برندهای ایرانی باید به جای تمرکز بر قیمت، بر «حس قدرت خریدار» تمرکز کنند
"یک کشوی جوراب خالی، نمادی از یک قلب خالی است" - ارنست دیکتر "مشتری ایرانی امروز، پر از تنش، امید، ناامیدی و نوستالژی است" - مرتضی امیرعباسی
درس اصلی برای فعالان بازار ایران این است که باید «روانشناس بازار» باشند نه «مهندس بازار»، زیرا خریداران کالاها را نه برای مصرف، بلکه برای بازسازی هویتشان میخرند.
