عباس عبدی: فعالیت تشکل‌های مردمی و رویارویی با معترضان

تحلیل عباس عبدی درباره نهادهای مردمی و اعتراضات

عباس عبدی در یادداشتی منتشر شده در روزنامه اعتماد به تحلیل مناسبات حکومت و نهادهای مدنی پرداخته است. به باور وی، ساختار سیاسی موجود همواره با سازمان‌یابی آزادانه مردم در قالب نهادهای مردمی مانند احزاب، انجمن‌های صنفی، خیریه‌ها و تشکل‌های فرهنگی با دیده تردید نگاه کرده و تا حد امکان مانع شکل‌گیری آنها شده است. دلیل این مخالفت از نگاه عبدی این است که این نهادها می‌توانند در برابر تحمیل بارهای غیرمنصفانه بر مردم مقاومت کنند و اجازه ندهند خلاف حق و عدالت بر اعضایشان تحمیل شود.

• هنگامی که مردم امکان تشکل‌یابی نداشته باشند، قادر به نقد و اعتراض سازمان‌یافته علیه سیاست‌های فشارآور نیستند.
• در چنین شرایطی، حکومت از یکسو مخالف‌پرور می‌شود و از سوی دیگر از حمایت واقعی مردم محروم می‌ماند.
• افراد به‌صورت فردی توانایی مقابله با حکومت را ندارند و مجبور به تحمل فشارها بدون اعتراض می‌شوند.
• وقتی فشارها از حد تحمل فراتر رود، مردم به‌صورت خودجوش و غیررسمی گرد هم می‌آیند و مقاومت جمعی غیرتشکیلاتی شکل می‌گیرد.
• پیامد این وضعیت متوجه ساختاری است که امکان تشکل‌یابی را فراهم نکرده است.

عبدی خاطرنشان می‌کند: "این اتفاقی است که دقیقاً پیش از انقلاب رخ داد. تقریباً همه گروه‌های سیاسی و صنفی از میان رفته بودند و تنها نهادهای مذهبی باقی مانده بودند." وی همچنین اشاره می‌کند: "اگر حکومت تمایلی برای تغییر داشته باشد، اکنون حتی طرف شناخته‌ای برای گفت‌وگو با معترضان ندارد."

در پایان، نویسنده هشدار می‌دهد که ممانعت از رشد نهادهای واسط، تبعات مختلفی برای حکومت و جامعه به همراه دارد و فضای اعتراضی را به سمتی سوق می‌دهد که کنترل و گفت‌وگوی سازنده در آن دشوار می‌شود.