اختلالهای منطقهای اینترنت و عملکرد فیلترشکنها در ایران
تحلیل اختلالهای اینترنت در ایران که به صورت منطقهای و غیریکنواخت رخ میدهد. کاربران با کندی شدید، قطعیهای مقطعی و عملکرد ناپایدار فیلترشکنها مواجه هستند که زندگی روزمره و کسبوکارها را تحت تأثیر قرار داده است.
اختلالهای اینترنت در ایران: تحلیل منطقهای و فنی
در روزهای اخیر، کاربران اینترنت در ایران با اختلالهای ناپیوسته و منطقهای مواجه شدهاند. برخلاف تصور عمومی، این اختلالها سراسری نبوده و الگوی واحدی ندارند. تجربه کاربران نشان میدهد که شدت و کیفیت اتصال بسته به موقعیت جغرافیایی و دکل مخابراتی تفاوت قابلملاحظهای دارد.
ویژگیهای اصلی اختلالها:
- عملکرد ناپایدار فیلترشکنها و VPNها
- کندی مداوم در ارسال پیامها و محتوای چندرسانهای
- قطعیهای مقطعی که بر زندگی روزمره و کسبوکارها تأثیر میگذارد
یک راننده تاکسی اینترنتی میگوید: “اختلال جیپیاس در این چند روز بیشتر شده و در کنار آن کندی اینترنت هم به این وضعیت اضافه شده است. هم استهلاک ماشین بالاتر رفته، هم درآمد کمتر شده است.”
علل فنی اختلالها: کارشناسان شبکه اشاره میکنند که سیستم فیلترینگ بر اساس پروتکلهای قابل شناسایی عمل میکند. پروتکلهایی مانند OpenVPN و WireGuard که “اثر انگشت” مشخصی دارند، به راحتی مسدود میشوند. در مقابل، پروتکلهای شبیه به ترافیک عادی وب مانند SSL VPN به دلیل هزینههای جانبی بالا کمتر هدف قرار میگیرند.
یک کارشناس میگوید: “اینکه امروز در کدام سطح ایستادهایم، یک تصمیم فنی نیست؛ تصمیمی سیاسی است درباره اینکه چه میزان اختلال در زندگی روزمره مردم قابل توجیه است.”
ابعاد اقتصادی و اجتماعی: اختلالهای اینترنت مستقیماً بر معیشت مردم تأثیر گذاشته است. از رانندگان تاکسی اینترنتی تا freelancerها که برای تحویل کار به کارفرمایان نیازمند اتصال پایدار هستند، همه از تبعات این وضعیت رنج میبرند. بازار VPN در ایران به بازاری آشفته و پر از استثنا تبدیل شده که زمینه فساد سیستماتیک را فراهم میکند.
در نهایت، اینترنت در ایران اگرچه هنوز وصل است، اما به ابزاری شکننده و پرهزینه برای کاربران تبدیل شده که اولین قربانی در شرایط تنشزا محسوب میشود.
