جامعهپذیری معکوس: پایان اقتدار والدین در عصر دیجیتال
نشست «رسانه، نسل و فناوری» به بررسی تأثیر رسانهها بر ساختار خانواده و تغییر نقش والدین پرداخت. کارشناسان هشدار دادند الگوریتمها در حال جایگزینی با والدین هستند و «جامعهپذیری معکوس» باعث تغییر سلسله مراتب قدرت در خانواده شده است.
جامعهپذیری معکوس و تغییر نقش والدین
نشست تخصصی «رسانه، نسل و فناوری» که با همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و کانون پرورش فکری کودکان برگزار شد، به بررسی تأثیرات عمیق فناوریهای دیجیتال بر روابط خانوادگی و تغییر ساختار قدرت در خانوادهها پرداخت. کارشناسان هشدار دادند که ما شاهد پدیدهای به نام «جامعهپذیری معکوس» هستیم که در آن فرزندان به منبع اصلی انتقال دانش دیجیتال به والدین تبدیل شدهاند.
تغییر نقش رسانه در زندگی کودکان
- رسانهها به بخش لاینفک کودکی تبدیل شدهاند
- تکنولوژی ارزشها، سبکهای کودکی و والدینی را دگرگون کرده است
- رسانه اولویت اول فراغت و سرگرمی برای نسل جوان شده است
- مرزهای جغرافیایی و سنی در زیست جهانی تغییر یافته است
چالشهای رویکردهای سنتی والدین
- رویکردهای محدودسازانه در دوران کرونا بیاثر شدند
- کنترلگری باعث ایجاد «اثر میوه ممنوعه» و کاهش سواد دیجیتال میشود
- نیاز به حرکت از الگوهای اقتدارگرا به سمت تعامل و تفاهم است
سعید ذکایی: «کودکی تازهای شکل گرفته که تنها به خاطر تکنولوژی نیست. طبیعتاً گزارههای جمعیتی، خانواده کوچک شده، تغییر شهر و زیست روزمره همه بر شالودههای کودکی اثر گذاشته است»
معصومه تقیزادگان: «جامعهپذیری معکوس فرآیندی است که در آن فرزندان مهارتها و نگرشهای مرتبط با تکنولوژی را به والدین منتقل میکنند»
این تحولات نشان میدهد که باید به جای محدودسازی، بر افزایش تابآوری دیجیتال کودکان تمرکز کرد و صلاحیت دیجیتال والدین را ارتقا داد.
