روابط ایران و ونزوئلا؛ اتحاد بر پایه دشمن مشترک
سقوط دولت نیکلاس مادورو در ونزوئلا نه تنها پایان یک حکومت که بسته شدن فصل “چاویسمو” در آمریکای لاتین است. این گزارش به بررسی روابط استراتژیک ایران و ونزوئلا میپردازد که بر اساس تقابل با آمریکا شکل گرفته و پیامدهای سقوط مادورو برای ایران را تحلیل میکند.
روابط ایران و ونزوئلا
سقوط دولت نیکلاس مادورو در ونزوئلا تنها تغییر یک دولت نبود، بلکه پایان دورهای از تاریخ سیاسی آمریکای لاتین موسوم به “چاویسمو” محسوب میشود. این واقعه میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای ونزوئلا داشته باشد.
ریشههای نزدیکی دو کشور
ایران و ونزوئلا با وجود فاصله جغرافیایی، به دلیل داشتن دشمن مشترک (آمریکا) به هم نزدیک شدند. این رابطه از دوران هوگو چاوز و همزمان با ریاستجمهوری محمود احمدینژاد در ایران آغاز شد و بر پایه ایدئولوژی ضدامپریالیستی شکل گرفت.
- مزایا برای ونزوئلا: حمایت سیاسی بینالمللی، همکاری اقتصادی خارج از مدار غرب، ارسال پیام نمادین به آمریکا
- مزایا برای ایران: شکستن انزوای دیپلماتیک، دسترسی به منابع انرژی، ایجاد عمق ژئوپلیتیک در حیاط خلوت آمریکا
تحول روابط در دوران مادورو
با قدرتگیری مادورو، این رابطه نه تنها حفظ شد بلکه امنیتیتر گردید. ونزوئلا در شرایط تحریم و آسیبپذیری اقتصادی، ایران را شریکی مطمئن یافت.
مادورو بحران اقتصادی ونزوئلا را نتیجه “جنگ اقتصادی آمریکا” میدانست و ایران را همرزمی در برابر فشار غرب توصیف میکرد.
تشدید تقابل با آمریکا
نزدیکی ایران و ونزوئلا باعث تشدید تنش با آمریکا شد که این رابطه را تهدید امنیتی تلقی میکرد. این تقابل در سه مرحله اختلاف ایدئولوژیک، تحریمهای هدفمند و امنیتی شدن پرونده تشدید گردید.
- نفت به عنوان عامل کلیدی: ونزوئلا با دارا بودن ذخایر عظیم نفتی، با همکاری ایران خط قرمز واشنگتن را زیر پا گذاشت.
- آمریکا در نهایت به سمت تغییر حکومت در ونزوئلا حرکت کرد.
آینده روابط پس از مادورو
برای ایران، سقوط مادورو به معنای پایان بازی نیست اما فضای مانور را محدود میکند. تهران باید سیاست خود را بازتعریف کرده و به دنبال حفظ حداقلی از نفوذ باشد. این سقوط نشانهای از تغییر موازنه قدرت در آمریکای لاتین و مرحلهای تازه در رقابت جهانی است.
