جزیره میزبان تبعیدیان کودتای ۲۸ مرداد

نقش تاریخی و استراتژیک جزیره خارک

جزیره خارک در خلیج‌فارس، فراتر از یک پایگاه نفتی، حامل تاریخی دیرپا و نقش‌آفرین در سرنوشت ایران است. پژوهشگران بر این باورند که این جزیره در ادوار کهن، حلقه اتصال ایران با جهان پیرامونش بوده، به‌طوری که کالاها، اندیشه‌ها و انسان‌ها از این مسیر گذر می‌کرده‌اند. خارک صحنه آمدوشد تمدن‌ها، تجارت دریایی و روایت‌های کهن است و بادهای خلیج‌فارس قصه‌های چند هزارساله آن را با خود حمل می‌کنند.

• پیوند عمیق با دریا: خارک یادآور پیوند دیرینه ایران با دریاها، مسیرهای بازرگانی و قدرت دریایی است.
• میزبان تبعیدیان: پیش از تبدیل شدن به پایگاه نفتی، این جزیره میزبان تبعیدیان سیاسی کودتای ۲۸ مرداد بود؛ کسانی که به سلطه انگلیسی‌ها بر نفت جنوب اعتراض داشتند.
• لایه‌های تاریخ: از گورهای صخره‌ای باستانی و کلیساهای کهن تا اسکله‌های مدرن، لایه‌های مختلف تاریخ در این جزیره روی هم نشسته‌اند.
• شاهرگ انرژی امروز: امروز خارک شاهرگ صادرات نفت ایران است و نقش حیاتی در اقتصاد انرژی جهان ایفا می‌کند.
• نماد پایداری: مردمان این جزیره در برابر طمع قدرت‌های خارجی ایستاده‌اند و خارک همچنان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران مانده است.

«خارک در دوره‌های دور، حلقه اتصال ایران با جهان پیرامون بوده است. کالاها، اندیشه‌ها و انسان‌ها از این جزیره عبور می‌کردند.» «پانزدهم دی‌ماه که به عنوان روز ملی خارک ثبت شده، فرصتی برای بازگفتن این معناست که برخی مکان‌ها نقش حافظه را بازی می‌کنند.»

سخن گفتن از روز ملی خارک (پانزدهم دی) یادآور مسئولیتی اجتماعی و هویتی است. این جزیره تنها یک مرکز صنعتی نیست، بلکه خانه، طبیعت و فرهنگی زنده است. ثبت این روز در تقویم، بازگشت بخشی از هویت به حافظه جمعی ایرانیان است و تأکیدی بر این واقعیت که ساختن آینده انرژی ایران، بدون شناخت گذشته پرافتخار این جزیره، میسر نخواهد بود. خارک، سنگر هویت و شریان حیاتی ایران در خلیج‌فارس محسوب می‌شود.