مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و چشم‌انداز تفاهم از منظر شمخانی

بررسی مذاکرات دوجانبه ایران و آمریکا از دیدگاه شمخانی

علی شمخانی، نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی دفاع، به تشریح وضعیت کنونی مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده آمریکا پرداخت و اعلام کرد که در این مرحله، هدف سنجش امکان شکل‌گیری فضای تفاهم است. وی تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی خود را برای مذاکرات عملی، به صورت دوجانبه و فقط با ایالات متحده آمریکا و صرفاً در موضوع هسته‌ای نشان داده است. این موضع‌گیری نشان‌دهنده تمرکز بر یک طرف مذاکره اصلی و محدود کردن دامنه گفتگوها به مسائل کلیدی هسته‌ای است، چرا که تجارب گذشته نشان داده است که اروپا در اجرای تعهدات ناتوان بوده و اجازه دخالت از سوی طرف آمریکایی را نداشته است.

شمخانی به مشکلات پیچیده‌ای اشاره کرد که نیازمند حل و فصل هستند و مسیر درست در این میان، ترکیبی از دیپلماسی و گفتگو در کنار آمادگی برای جنگ است. او بیان داشت که در صورت دریافت پیشنهاداتی منطقی، عاری از زورگویی و تهدید، امیدی برای جلوگیری از وقوع فاجعه وجود خواهد داشت. این مذاکرات در مراحل ابتدایی خود، به دنبال تحقق این هدف است. نکته قابل توجه در اظهارات وی، ابهام در مورد ذخایر اورانیوم غنی‌شده است؛ وی اظهار داشت که با توجه به ادعای دشمن مبنی بر انهدام تاسیسات هسته‌ای، ایران دقیقاً نمی‌داند چه مقدار ذخیره اورانیوم غنی‌شده در زیر آوار باقی مانده است و به دلیل خطرناک بودن، اقدام به خارج‌سازی نکرده‌اند. مذاکره با آژانس برای تخمین مقدار باقی‌مانده در حال انجام است، در حالی که اورانیوم ۶۰ درصد صرفاً به عنوان ابزاری برای مقابله با توطئه‌های دشمنان در نظر گرفته شده است.

• آمادگی ایران برای مذاکرات صرفاً با ایالات متحده آمریکا در موضوع هسته‌ای.
• مذاکرات جاری در حال حاضر غیرمستقیم است و هدف آن سنجش فضای تفاهم است.
• در صورت شکل‌گیری سریع فضا، امکان تغییر وضعیت به مذاکره مستقیم وجود دارد.
• یکی از شروط اصلی مذاکره، منحصر بودن آن به موضوع هسته‌ای است.
• اروپا در گذشته در انجام تعهدات ناتوان بوده و ترامپ اجازه دخالت به آن‌ها نداده است.

"ما در مذاکرات غیرمستقیم می‌بینیم آیا فضای تفاهم شکل می‌گیرد یا خیر؛ اگر سریع شکل بگیرد، وضعیت می‌تواند به مذاکره مستقیم تغییر یابد."

"جمهوری اسلامی ایران همیشه تاکید کرده و عملاً هم نشان داده که آماده مذاکرات عملی است؛ با چه کسی؟ با ایالات متحده آمریکا، نه با شخص دیگر و نه اروپا."

در نهایت، دستیابی به توافق در موضوع هسته‌ای امکان‌پذیر است به شرط آنکه طرفین از فضای تهدید فاصله بگیرند و با انصاف و بدون شروط و دستورات غیرمنطقی پای میز مذاکره دوجانبه بنشینند تا به تفاهم مشترک دست یابند. این رویکرد، تأکیدی بر ضرورت مذاکره بر اساس احترام متقابل و واقع‌بینی سیاسی دارد.