رونمایی از موشک «خرمشهر ۴» (خیبر) و نقش آن در دکترین جدید نظامی سپاه
رونمایی عملیاتی از موشک بالستیک «خرمشهر ۴» (خیبر) در شهر جدید موشکی سپاه پاسداران، نشاندهنده بلوغ عملیاتی و نقش آن در دکترین «بازدارندگی فعال» و رویکرد آفندی جدید نیروهای مسلح است.
رونمایی از موشک «خیبر»؛ نماد بازدارندگی فعال
رونمایی از موشک بالستیک «خرمشهر ۴» که با نام «خیبر» نیز شناخته میشود، در شهر جدید موشکی نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نقطه عطف مهمی در توانمندیهای راهبردی نظامی ایران محسوب میشود. این رویداد، که در میان افزایش تهدیدات امنیتی رخ داد، ورود این موشک به مرحله بلوغ عملیاتی و اهمیت آن در دکترین جدید «بازدارندگی فعال» جمهوری اسلامی ایران را تأیید میکند. کارشناسان دفاعی این نمایش را پیامی روشن به دشمنان منطقهای و فرامنطقهای تلقی میکنند مبنی بر ارتقاء مستمر دقت، سرعت و قدرت نفوذ موشکی کشور.
خرمشهر ۴ یک موشک بالستیک با برد عملیاتی حدود ۲ هزار کیلومتر است. این موشک با طول تقریبی ۱۳ متر و قطر ۱.۵ متر، وزنی در حدود ۳۰ تن دارد و از سرجنگی سنگینی با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم بهره میبرد که آن را در زمره بزرگترین سرجنگیهای تولیدی در صنعت موشکی کشور قرار میدهد. نیروی پیشران این موشک از موتور پیشرفته «اروند» با سوختهای هایپرگولیک (خودمشتعل) تأمین میشود که سرعت آمادهسازی عملیاتی آن را افزایش میدهد. یک نوآوری کلیدی در طراحی، قرارگیری موتور در داخل مخزن سوخت است که سبب بهبود پایداری سازهای، افزایش دقت بالستیکی و کاهش طول کلی موشک شده است.
ویژگیهای فنی کلیدی خرمشهر-۴
- سرعت: سرعت این موشک در خارج از جو به ۱۶ ماخ و در جو به حدود ۸ ماخ میرسد، که زمان پرواز تا هدف را به ۱۰ تا ۱۲ دقیقه کاهش میدهد.
- فازهای پروازی: پرواز دارای سه فاز شامل اوجگیری، هدایت میانی (که هدایت اصلی در آن صورت میگیرد) و فاز نهایی ورود به جو است.
- سرجنگی مانورپذیر (MaRV): این سرجنگی مجهز به هشت موتور کمکی برای تنظیم نگرش، تثبیت پایداری و اصلاح مسیر جانبی است که دقت اصابت را بهشدت افزایش میدهد و امکان عبور از سامانههای پدافندی را تسهیل میکند.
- کاهش اثر جنگ الکترونیک: هدایت اصلی در فاز میانی انجام شده و پس از ورود به جو، سامانههای هدایت الکترونیکی خاموش میشوند و موشک به یک سامانه مکانیکی تبدیل میشود تا اثرپذیری جنگ الکترونیک به حداقل برسد.
- کاهش سطح مقطع راداری: حذف بالکهای سنتی و جایگزینی آنها با سامانه کنترل بردار رانش (تراست وکتور) به کاهش اصطکاک و افزایش مانورپذیری کمک کرده است.
- دقت و قدرت تخریب: دقت اصابت در برد ۲ هزار کیلومتری حدود ۳۰ متر تخمین زده میشود که همراه با سرجنگی سنگین، قدرت تخریب بالایی ایجاد میکند.
- آمادگی عملیاتی بالا: با افزایش ماندگاری سوخت تا چندین سال و کاهش زمان آمادهسازی عملیاتی به کمتر از ۱۵ دقیقه از سکوی متحرک، انعطافپذیری تاکتیکی آن افزایش یافته است.
امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، اخیراً اعلام کرده است که دکترین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از حالت صرفاً دفاعی به حالت آفندی تغییر یافته است؛ این تغییر، اهمیت استراتژیک خرمشهر-۴ را بسیار برجسته میسازد.
یکی از نکات کلیدی این موشک، استفاده از فناوریهای نوین همچون سامانههای دفاع سایبری و هوش مصنوعی برای بهینهسازی مسیر پرواز است. فرمانده فقید نیروی هوافضا، شهید سردار حاجیزاده، قدرت هدفگیری آن را توصیف کرده بود: «پس از شلیک یک موشک خرمشهر، در منطقه هدف ۸۰ نقطه مورد اصابت قرار میگیرد.» این ویژگی، توانایی اشباع دفاعی دشمن را بهشدت ارتقا میدهد.
عملیاتی شدن خرمشهر-۴ (خیبر) به عنوان ستون اصلی بازدارندگی فعال، پیامی روشن مبنی بر آمادگی نظامی ایران برای پاسخ سریع و مؤثر به هرگونه تهدید فرامنطقهای ارسال میکند و نشان از تمرکز استراتژیک بر ابزارهای دقیق، سریع و نفوذپذیر در ساختار دفاعی نوین کشور دارد.
