فواد ایزدی: لابی ایرانی در آمریکا بیشتر به نفع طرف آمریکایی است

تحلیل مواضع فواد ایزدی درباره لابی‌گری در آمریکا

فواد ایزدی، تحلیلگر سیاسی، در بخشی از یک برنامه تحلیلی، به موضوع مهم شکل‌گیری لابی‌های مرتبط با ایران در ایالات متحده پرداخت و موضعی انتقادی نسبت به رویکرد موجود ارائه داد. او تأکید کرد که نوع لابی‌گری مورد نیاز است، اما شکل کنونی آن دارای چالش‌های اساسی است. نکته کلیدی سخنان ایزدی مربوط به اظهارات رئیس‌جمهور سابق، حسن روحانی، بود که پس از بازگشت از نیویورک بر لزوم ایجاد «لابی ایرانی» تأکید کرد. ایزدی معتقد است که این انتخاب واژه اشتباه بوده و باید به جای آن از «لابی ایران» استفاده می‌شد.

ایزدی استدلال می‌کند که استفاده از صفت «ایرانی» برای توصیف لابی‌گرانی که در محیط آمریکا فعالیت می‌کنند، فشار زیادی بر آن‌ها وارد می‌آورد. این افراد، برای حفظ موقعیت خود و اثبات وفاداری به محیط سیاسی غالب در آمریکا، ناچارند بیش از آنکه به منافع ایران خدمت کنند، به طرف آمریکایی سرویس‌دهی نمایند. این پدیده، کارایی واقعی چنین لابی‌هایی را برای دستیابی به اهداف ملی ایران زیر سؤال می‌برد و آن‌ها را بیشتر به مهره‌هایی برای حفظ بقای خود در سیستم تبدیل می‌کند.

تفاوت لابی ایرانی و لابی ایران

ایزدی به روشنی میان این دو مفهوم تمایز قائل می‌شود:

• لابی با صفت «ایرانی» (مانند فعالیت‌های تریتا پارسی) تحت فشارهای محیطی قرار دارد.
• لابی با عنوان «لابی ایران» می‌تواند بهتر منافع ملی را نمایندگی کند.

«مشکل اینجاست که وقتی لابی، “ایرانی” باشد، آن افراد در محیط آمریکا تحت فشار و اتهام قرار دارند. در نتیجه، برای اثبات وفاداری خود و بقا در آن سیستم، مجبور می‌شوند بیشتر به طرف آمریکایی سرویس بدهند تا به ایران.»

ملاحظات استراتژیک لابی‌گری

تحلیل ایزدی بر این فرض استوار است که هر سازوکاری که در محیط سیاسی یک کشور خارجی فعال می‌شود، باید سازوکار بقای خود را نیز در نظر بگیرد. در شرایطی که روابط ایران و آمریکا پرتنش است، لابی‌گرانی که خود را با برچسب «ایرانی» معرفی می‌کنند، برای کاهش حساسیت‌های واشنگتن، بیشتر باید در راستای دستورالعمل‌های طرف آمریکایی عمل کنند.

• تاکید بر لزوم شکل‌گیری لابی‌های موثر برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایران در آمریکا.
• انتقاد از رویکردهای گذشته که تحت فشار، منجر به انفعال یا انحراف لابی‌ها شده‌اند.
• ضرورت تعیین استراتژی دقیق برای تعریف نقش و هویت نمایندگان منافع ایران در خارج از کشور.

«یکی از اشتباهات آقای روحانی این بود که در بازگشت از اولین سفر خود به نیویورک، در فرودگاه اعلام کرد که ما نیاز به “لابی ایرانی” داریم. در حالی که باید می گفت ما “لابی ایران” می خواهیم.»

بنابراین، دیدگاه فواد ایزدی بر این نکته متمرکز است که موفقیت هر سازوکار لابی‌گری در خارج از مرزها، مستلزم محافظت از هویت «ملی» آن در برابر فشارهای میزبان است تا بتواند به طور مؤثر به کشور اصلی خدمت رسانی کند، نه صرفاً به حفظ موقعیت خود در آن کشور.