نیویورک تایمز: بیانیه مشترک ایران و آمریکا، راه خروج از بنبست مذاکراتی
نیویورک تایمز گزارش داده است که رهبران منطقه با فشار بر آمریکا، خواستار محدود کردن مذاکرات ایران و آمریکا به پرونده هستهای شدهاند و احتمال صدور بیانیه مشترک در عمان وجود دارد.
تحولات مذاکرات ایران و آمریکا بر اساس گزارش نیویورک تایمز
بر اساس گزارشی از روزنامه نیویورک تایمز، رهبران منطقه با اعمال فشار گسترده بر ایالات متحده، موفق شدهاند این کشور را متقاعد سازند که مذاکرات با ایران را صرفاً بر پرونده هستهای متمرکز کند تا از بنبست احتمالی جلوگیری شود. این تلاشهای دیپلماتیک فشرده در پی ترس از تشدید تنشها و احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران صورت گرفته است؛ تلاشی که منجر به تعویق برنامههای حمله در ماه ژانویه شد. مذاکرات اخیر در عمان نشاندهنده تمایل فزایندهای برای یافتن راهحلی دیپلماتیک است، هرچند که چالشهای اساسی همچنان باقی است.
گفته میشود که اولین گام محتمل در این دور از گفتگوها، صدور یک بیانیه مشترک بین ایران و آمریکا خواهد بود که محوریت آن بر تعهد به ادامه گفتوگوها و پرهیز از اقدام نظامی تمرکز دارد. این اقدام میتواند به عنوان یک راهکار خروج از مسیر بنبست فعلی تلقی شود.
محدودیتهای پیشنهادی و انتظارات متقابل
کشورهای منطقهای نگران بودند که ورود مباحث پیچیدهتری مانند موشکهای بالستیک ایران و فعالیتهای گروههای نیابتی، مذاکرات را به سرعت به مرحله بحران بکشاند. در این راستا، برخی همسایگان ایران پیشنهاد دادهاند که سطح غنیسازی اورانیوم ایران به سطحی حداقلی، شاید ۳ درصد یا کمتر، محدود شود. از دیدگاه ارزیابیکنندگان، این سطح هنوز فاصله قابل توجهی با غنیسازی ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای دارد و میتواند توازنی ظاهری را حفظ کند.
در مقابل، مقامات ایرانی اعلام کردهاند که تهران ممکن است تمایل به پیشنهاد تعلیق طولانیمدت برنامه هستهای در ازای لغو تحریمهای اقتصادی سنگینی که سقوط اقتصادی ایران را رقم زدهاند، داشته باشد.
- تلاشهای منطقهای برای برگزاری نشست در استانبول با حضور نمایندگانی از ترکیه، مصر، قطر و عربستان سعودی آغاز شد، اما ایران به دلیل نگرانی از قرار گرفتن در تنگنای منطقهای، از این طرح عقبنشینی کرد.
- دستیابی به توافق بر سر مکانیزم نظارت مؤثر بر ارسال پول یا سلاح به متحدان منطقهای ایران بسیار دشوار برآورد میشود.
- ایران در مورد برنامه موشکی خود موضعی بسیار سرسخت داشته و آن را کلید دفاعی در برابر اسرائیل میداند.
- یکی از دلایل اصلی برای تمرکز صرفاً بر هستهای، اجتناب از ورود به بحثهای پیچیده منطقهای بود.
دو دیپلمات خاورمیانهای اعلام کردند که برخی از کشورهای منطقه، از بیم آنکه بحث درباره موشکهای ایران و گروههای نیابتی باعث بنبست فوری در مذاکرات شود، فشار آوردند تا این نشست صرفاً بر برنامه هستهای ایران متمرکز باشد.
سه مقام ایرانی اظهار داشتند که تهران ممکن است مایل به پیشنهاد تعلیق طولانیمدت برنامه هستهای خود باشد. در مقابل، آنها انتظار دارند واشینگتن تحریمهای دیرینهای را که در سقوط آزاد اقتصادی ایران نقش داشتهاند، لغو کند.
در نهایت، گزارش نیویورک تایمز بر این نکته تأکید میکند که صدور بیانیهای مشترک مبنی بر تعهد به دیپلماسی و پرهیز از درگیری نظامی، تنها راه ممکن برای عبور از نقاط حساس و اختلافات فعلی میان تهران و واشینگتن در مسیر مذاکرات تلقی میشود.
