توییتی درباره پروژه تاریخ شفاهی هاروارد: منبعی درباره فساد پهلوی

نقد یک نماینده مجلس بر رژیم پهلوی

اخیراً، میثم ظهوریان، نماینده شهر مشهد در مجلس شورای اسلامی، در شبکه اجتماعی «ایکس» اظهار نظری درباره «پروژه تاریخ شفاهی ایران دانشگاه هاروارد» منتشر کرد که توجهات را به این منبع تاریخی جلب نمود. این نماینده مجلس این پروژه را به عنوان یکی از «بهترین منابع» موجود برای درک عمق فساد، ناکارآمدی و جنایات رژیم پهلوی توصیف کرد. نکته قابل توجه در این اظهار نظر این است که این منابع عمدتاً شامل شهادت‌ها و خاطرات کارگزاران خود رژیم هستند که دیدگاه دست‌اول و داخلی نسبت به عملکرد آن دوره ارائه می‌دهند.

ظهوریان به طور خاص به یکی از اسناد موجود در این پروژه اشاره کرد که در آن ارتشبد طوفانیان، جانشین وزیر جنگ دوره پهلوی، جزئیات فساد مالی گسترده‌ای را که توسط افراد کلیدی مانند اشرف و شهرام پهلوی در قراردادهای نظامی انجام می‌شد، شرح می‌دهد. این نوع منابع به دلیل ماهیت روایی و نزدیکی به وقایع، ارزش منحصربه‌فردی در مطالعات تاریخ معاصر ایران دارند، به‌ویژه زمانی که این اطلاعات مستقیماً از لایه‌های مدیریتی سابق استخراج شده باشد.

اهمیت منابع شفاهی تاریخ معاصر

پروژه تاریخ شفاهی ایران هاروارد یک تلاش مهم برای مستندسازی وقایع سیاسی و اجتماعی ایران از طریق مصاحبه‌های عمیق با شخصیت‌های مرتبط با دوران پهلوی بوده است. این پروژه عمدتاً به دنبال جمع‌آوری روایت‌های دست اول از افرادی بود که در صحنه تصمیم‌گیری یا اجرای سیاست‌های آن زمان حضور داشتند.

• این مصاحبه‌ها بینش‌های نادری درباره فرآیندهای تصمیم‌گیری در حکومت پهلوی فراهم می‌کنند.
• تاکید بر فساد مالی و سوءاستفاده از قدرت، یکی از مضامین تکرارشونده در این مستندات است.
• استفاده از شهادت‌های مهره‌های اصلی رژیم، اعتبار بیشتری به این ادعاها می‌بخشد.

ظهوریان تاکید کرد: «یکی از بهترین منابع در مورد فساد، ناکارآمدی و جنایات رژیم پهلوی (از زبان خود کارگزاران رژیم)، پروژه تاریخ شفاهی ایران دانشگاه هاروارد است.»

این اظهارات نماینده مجلس بر اهمیت تداوم بررسی و استناد به منابعی که ابعاد مختلف تاریخ گذشته، به‌ویژه نکات تاریک آن، را روشن می‌سازند، تاکید دارد. این امر به‌ویژه در فضای سیاسی و تاریخی کنونی ایران اهمیت مضاعفی پیدا می‌کند که در آن روایت رسمی تاریخ همچنان محل بحث و بازنگری است.

مثالی که نماینده مشهد ذکر کرد، شرح فساد اشرف و شهرام پهلوی در قراردادهای نظامی توسط ارتشبد طوفانیان، به وضوح نشان‌دهنده عمق درگیر شدن خاندان سلطنتی در منافع مالی شخصی است.