ثبات نرخ سود بین‌بانکی در ۲۴ درصد؛ پیام بانک مرکزی به بازار چیست؟

تحلیل ثبات نرخ سود بین‌بانکی در بازار پول ایران

نرخ سود بین‌بانکی در ایران برای نوزدهمین هفته متوالی، از ابتدای مهرماه تا هفته منتهی به پانزدهم بهمن‌ماه، در سطح دقیق ۲۴ درصد بدون هیچ نوسانی باقی مانده است. این سطح از پایداری در ادبیات بازار پول ایران، یک رخداد کم‌سابقه تلقی می‌شود که نشان می‌دهد بانک مرکزی جمهوری اسلامی در حال اجرای یک استراتژی دقیق برای مدیریت انتظارات در بازارهای مالی است. پیش از رسیدن به این ثبات، نرخ‌ها نوسان محدودی میان ۲۳.۹۵ تا ۲۳.۹۹ درصد داشتند که خود گویای رویکرد انضباط پولی بود. تداوم این نرخ در ماهیت خود، صرفاً یک سکون ظاهری نیست، بلکه پیامی استراتژیک از سوی سیاست‌گذار برای ایجاد لنگر انتظارات تورمی است.

این ثبات در حالی رخ داده که بازارهای ارز و طلا با ناپایداری‌های قابل توجهی روبرو بوده‌اند. حفظ نرخ در ۲۴ درصد نشان‌دهنده یک رویکرد محتاطانه و حساب‌شده برای هدایت نقدینگی در جهت مهار تلاطم‌های انتظاری است. این اقدام با هدف وارد نکردن شوک غیرضروری به بخش تولید در عین کنترل تورم صورت گرفته است.

جزئیات نرخ‌گذاری و پیام‌های ضمنی

رفتار بانک‌ها نیز با نرخ‌های مرجع بانک مرکزی همسو شده است. نرخ سپرده‌گذاری پایه ۱۷ درصد و نرخ اعتبارگیری ۲۴ درصد تثبیت شده‌اند. این محدودیت فاصله، دامنه تصمیم‌گیری بانک‌ها را کاهش داده و رفتار آن‌ها را پیش‌بینی‌پذیرتر کرده است.

• ثبات طولانی‌مدت: نوزده هفته پیاپی حفظ نرخ ۲۴ درصد، یکی از طولانی‌ترین دوره‌های ثبات در بازار پول ایران محسوب می‌شود.
• مدیریت انتظارات: هدف اصلی، ایجاد یک «لنگر انتظارات تورمی» از درون بازار پول است.
• تأثیر بر سایر بازارها: با وجود ناپایداری در بازارهای موازی مانند ارز و طلا، بانک مرکزی با تاکید بر ثبات نرخ، سعی در آرام‌سازی فضای اقتصادی دارد.
• محدودیت عملیاتی بانک‌ها: تثبیت نرخ‌ها، فاصله‌ای مشخص بین نرخ سپرده‌گذاری کوتاه‌مدت و نرخ اعتبارگیری ایجاد کرده است.

تحلیلگران معتقدند که سیاست فعلی بانک مرکزی، بیش از آن‌که مداخله دستوری مستقیم باشد، یک پیام شفاف آرام‌بخش به فعالان اقتصادی است که سیاست پولی به مرحله‌ای از انضباط رسیده است.

“سکونِ نرخ در این سطح، نشانه‌ای از حرکت استراتژیک در جهت پیش‌بینی‌پذیری سیاست پولی کشور است.”

اگر این روند در هفته‌های آتی ادامه یابد، انتظار می‌رود که بانک مرکزی رسماً چارچوب سیاست بهره‌ای جدید را معرفی کند که اکنون پایه آن بر روی عدد ۲۴ درصد بنا شده است. این عدد به مثابه یک نقطه عطف استراتژیک در سیاست پولی کنونی ایران عمل می‌کند.