اعدام سعدون صبری القیسی، یکی از عوامل اصلی اعدام آیت‌الله صدر در عراق

قصاص عامل شهادت آیت‌الله صدر پس از ۴۵ سال

سعدون صبری القیسی، یکی از مقامات امنیتی بلندپایه سابق رژیم بعث عراق و متهم اصلی شکنجه و اعدام آیت‌الله محمدباقر صدر، روحانی برجسته شیعه و چهره منتقد سرسخت حکومت وقت، سرانجام پس از نزدیکی به چهار دهه، به سزای عمل خود رسید و اعدام شد. این اعدام در پی بازداشت او در اقلیم کردستان عراق صورت گرفت.

القیسی که با نام مستعار «سرتیپ نزار» نیز شناخته می‌شد، در دوران ریاست جمهوری صدام حسین، نقش مهمی در سرکوب مخالفان، به‌ویژه حزب‌الدعوه اسلامی، داشت. سرویس امنیت ملی عراق اعلام کرد که القیسی صراحتاً اعتراف کرده است که شخصاً آیت‌الله صدر و خواهرش، بنت‌الهدی—که یک دانشمند دینی و فعال مدنی بود—را اعدام کرده است. این حادثه دلخراش در آوریل ۱۹۸۰ رخ داد، اندکی پس از شدت گرفتن مخالفت‌های آیت‌الله صدر با حکومت بعثی به دنبال انقلاب اسلامی ایران.

القیسی در دوران فعالیت خود مناصب حساس امنیتی از جمله مدیریت شعبه پنجم استخبارات، امنیت ملی و امنیت شهرهای بصره و نجف را بر عهده داشته و در قتل و اعدام هزاران عراقی دیگر نیز دست داشته است. اعترافات وی شامل اجرای اعدام‌های دسته‌جمعی در مناطقی مانند فلوجه و پل دیالی نیز بوده است.

• سعدون صبری القیسی پس از سقوط حکومت صدام در سال ۲۰۰۳ متواری شد و با نام مستعار به سوریه گریخت.
• وی سرانجام در فوریه ۲۰۲۳ به عراق بازگشت و در اربیل دستگیر شد.
• آیت‌الله صدر و خواهرش در سال ۱۹۸۰ تحت شکنجه کشته شدند و دولت وقت از تحویل پیکر آن‌ها خودداری کرد.
• القیسی به اتهام دست داشتن در اعدام‌های گسترده مخالفان رژیم تحت پیگرد قانونی بود.
• بازداشت شدگان دیگر این پرونده نیز شامل چهار متهم دیگر بودند که در شهادت آیت‌الله صدر نقش داشتند.

ارشد الحاکم، سخنگوی سرویس امنیت ملی عراق، تأیید کرد که القیسی «صراحتاً اعتراف کرده است که شخصاً با سلاح سازمانی خود، صدر و خواهرش را اعدام کرده است.»

یکی از منابع آگاه امنیتی اشاره داشت که اعدام القیسی پاسخی به یکی از بزرگ‌ترین جنایات دوران سرکوب وحشیانه رژیم بعث به شمار می‌رود.

اعدام سعدون صبری القیسی پس از ۴۵ سال، نشان‌دهنده تلاش دولت عراق برای اجرای عدالت در قبال جنایات گذشته و مجازات عاملان اصلی سرکوب‌های دهه ۱۹۸۰ است. این حکم نه تنها برای بازماندگان آیت‌الله صدر و قربانیان رژیم بعث حائز اهمیت است، بلکه نمادی از پایان دادن به دوران مصونیت برای جنایتکاران جنگی در این کشور محسوب می‌شود.