واکنش‌ها به اظهارات وزیر خارجه ترکیه درباره ایران و گراهام

بازتاب اظهارات وزیر خارجه ترکیه درباره ایران و آمریکا

اظهارات اخیر هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه در مصاحبه با سی‌ان‌ان ترک، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و فضای مجازی ایران، ترکیه و آمریکا داشت. محور اصلی این اظهارات، بر عدم تغییر نظام ایران، احتمال اتمی شدن ترکیه در صورت ظهور سلاح هسته‌ای در منطقه، و همچنین خاطره‌ای از تماس وزیر خارجه وقت آمریکا در زمان جنگ ۱۲ روزه بود. فیدان به صراحت اعلام کرد که تغییر نظام در ایران تحت فشار خارجی امری غیرواقعی است و ساختار ایران قابل تغییر با حملات هوایی نیست. این موضع‌گیری‌ها موجی از واکنش‌ها را در پی داشت، به ویژه از سوی سناتورهای جمهوری‌خواه آمریکایی.

لیندسی گراهام، سناتور آمریکایی، در واکنش به اظهارات فیدان، ترکیه، قطر و مصر را متهم کرد که تمایل به حفظ وضعیت موجود و نادیده گرفتن خواسته‌های مردم ایران دارند و این اقدام را مغایر با منافع ملی آمریکا و اخلاق عمومی دانست. او همچنین با اشاره به سخنان ترامپ، بر حمایت از معترضان تأکید کرد. در مقابل، فیدان همچنین اظهار داشت که ایران قصد تولید سلاح اتمی ندارد و مدرکی دال بر آن وجود ندارد، اما اگر چالشی در منطقه به وجود آید، ترکیه نیز ممکن است مجبور به پیوستن به رقابت تسلیحاتی هسته‌ای شود.

جزئیات کلیدی مصاحبه فیدان

• عدم تغییر نظام ایران: فیدان تغییر حکومت در ایران را «رویای پوچ» دانسته و تأکید کرد که نظام ایران قابل سرنگونی از طریق فشار خارجی نیست.
• هشدار درباره سلاح هسته‌ای: او هشدار داد که در صورت ظهور سلاح هسته‌ای در غرب آسیا، ترکیه مجبور به ورود به این رقابت خواهد شد، اما خودش تمایلی به این کار ندارد.
• خاطره جنگ ۱۲ روزه: فیدان فاش ساخت که در مقطعی، مارکو روبیو (وزیر خارجه وقت آمریکا) با او تماس گرفته و خواسته است به ایرانی‌ها بگوید که «هر اتفاقی در ساعات آتی ممکن است رُخ دهد» (اشاره به جنگ ۱۲ روزه).

«فیدان گفت: ایران بمب اتمی ندارد و هیچ مدرکی دال بر قصد آنها برای دستیابی به سلاح اتمی وجود ندارد.»

نقش ترکیه در میانجیگری

ترکیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی در میانجیگری بین تهران و واشنگتن عمل کرده است. فیدان تأکید کرد که آنکارا تمام تلاش خود را برای جلوگیری از یک فاجعه انجام می‌دهد و پیشنهاد کرده بود که مذاکرات رو در رو به جای مذاکرات غیرمستقیم در عمان انجام شود، اما ایران بر حفظ چارچوب فعلی اصرار ورزیده است. موضع ترکیه بر حل تنش‌ها از طریق «دیپلماسی خلاقانه» است.

«گراهام در شبکه ایکس نوشت: اکنون زمان آن رسیده است که منطقه شجاعانه و منسجم در برابر قتل‌عام مردم ایران بایستد.»

• واکنش شدید سناتور گراهام به موضع ترکیه در قبال ایران.
• اشاره فیدان به نقش ترکیه در انتقال پیام‌های حساس بین واشنگتن و تهران.
• تأکید بر عدم تمایل ترکیه به تبدیل شدن به قدرت هسته‌ای در صورت عدم وجود تهدید منطقه‌ای.
• انتشار بخش‌هایی از مصاحبه فیدان، از جمله سکوت او در پاسخ به سؤال اتمی شدن، به‌سرعت وایرال شد.

در نهایت، این مصاحبه نه تنها ابعاد دیپلماتیک روابط ایران و غرب را روشن ساخت، بلکه نقش محوری ترکیه به عنوان یک بازیگر واسطه و دیدگاه‌های آنکارا در مورد توازن قدرت منطقه‌ای را برجسته کرد.