اتهام‌زنی ایران و روسیه به استارلینک به دلیل نقض قوانین بین‌المللی

اتهامات ایران و روسیه علیه شبکه استارلینک در سازمان ملل

نمایندگان مجزای ایران و روسیه در شورای سازمان ملل متحد که در مورد «استفاده صلح‌آمیز از فضای ماورای جو» تشکیل جلسه داده بود، شبکه ماهواره‌ای استارلینک متعلق به شرکت اسپیس‌اکس ایلان ماسک را به نقض آشکار قوانین بین‌المللی متهم کردند. این اتهامات بر این محور متمرکز بود که استارلینک با فعالیت‌های خود، خطوط مرزی میان استفاده غیرنظامی و نظامی از فناوری‌های فضایی را مخدوش کرده است. هیئت نمایندگی ایران به‌طور خاص بر «فعالیت غیرقانونی» استارلینک تأکید کرد و این شبکه را مصداق «استفاده نظامی غیرمجاز از یک مگامنظومه ماهواره‌ای تجاری» دانست که به معنای نقض حاکمیت ملی است. ایران پیش‌تر نیز نگرانی‌های خود را در اتحادیه جهانی مخابرات مطرح کرده بود و استدلال کرده بود که ارائه خدمات مخابراتی که تأیید دولت‌های ملی را ندارند، ناقض مقررات بین‌المللی است. مقامات ایرانی پیش‌تر در نامه‌ای به دبیرکل اتحادیه بین‌المللی مخابرات، سرویس‌های استارلینک را «تهدیدی جدی برای امنیت ملی» کشور خواندند و خواهان اقدام فوری برای غیرفعال‌سازی پایانه‌های آن در داخل مرزها شدند.

نگرانی‌های روسیه و پیمان فضای ماورای جو

هیئت اعزامی مسکو نیز در این نشست استدلال کرد که عملیات این سیستم خصوصی می‌تواند مفاد پیمان فضای ماورای جو ۱۹۶۷ را نقض کند. این پیمان بازیگران فضایی را مکلف می‌سازد که منافع سایر کشورها که در فضا فعالیت می‌کنند را مد نظر قرار دهند. مقامات روسیه همچنین اظهار داشتند که منظومه‌های ماهواره‌ای عظیم که توسط بخش خصوصی اداره می‌شوند، به سختی با «منافع پایداری بلندمدت فعالیت‌های فضایی» همخوانی دارند. این کشورها خواستار برگزاری مذاکرات بین‌المللی برای اعمال محدودیت بر استقرار ماهواره‌های جدید و همچنین شفاف‌سازی مقررات حاکم بر استفاده نظامی از فرکانس‌های ثبت‌شده تجاری شدند.

• اتهام ایران: نقض حاکمیت ملی از طریق فعالیت غیرقانونی استارلینک در داخل خاک کشور.
• مقررات مورد استناد: نقض مفاد پیمان فضای ماورای جو ۱۹۶۷ توسط سیستم‌های خصوصی کنترل شده.
• تقاضای مشترک: مذاکرات بین‌المللی برای محدودسازی استقرار ماهواره‌ها و شفاف‌سازی قوانین کاربری نظامی.
• وضعیت فعلی: شرکت اسپیس‌اکس در حال حاضر تقریباً ۹۶۰۰ ماهواره در چارچوب شبکه استارلینک اداره می‌کند.

نماینده ایران عنوان کرد: «ارائه خدمات مخابراتی که به‌طور رسمی مورد تأیید دولت‌های ملی قرار نگرفته‌اند، نقض آشکاری بر چارچوب‌های نظارتی بین‌المللی محسوب می‌شود.»

مقامات روسی بر این باورند که منظومه‌های بزرگ خصوصی ممکن است در بلندمدت ثبات فعالیت‌های فضایی جهان را به خطر اندازند.

در مجموع، این کنفرانس سازمان ملل فرصتی شد تا نگرانی‌های دو کشور بزرگ درباره تجاری‌سازی و نظامی‌سازی فضا توسط شرکت‌های خصوصی آمریکایی، آن هم بدون رعایت قوانین بین‌المللی مورد توافق، به طور رسمی ابراز شود و خواستار چارچوب‌های نظارتی سخت‌گیرانه‌تری گردند.