
عبدالناصر همتی، رئیسکل وقت بانک مرکزی، از ثبت خرید قابل توجهی توسط مردم از طریق کالابرگ خبر داد. این میزان خرید در راستای اجرای دور دوم پرداخت یارانه ناشی از اصلاح یارانههای کالاهای اساسی که از ۱۵ بهمن آغاز شده بود، انجام شده است. بر اساس گزارش وی، تا پایان روز ۲۳ بهمن، نزدیک به ۱۵ میلیون خانوار معادل ۴۱.۲ هزار میلیارد تومان کالا از فروشگاههای مختلف خریداری کردهاند. از ابتدای اجرای کامل طرح اصلاح یارانه ارز ترجیحی و انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره، مجموع خرید مردم از طریق کالابرگ به ۱۲۱.۱ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این طرح نشاندهنده یک تغییر ساختاری در اجرای یارانهها است که هدف آن هدایت مستقیم یارانهها به مصرفکننده نهایی برای جلوگیری از هدررفت و فساد در زنجیره تأمین است. این میزان خرید قابل توجه، تأثیر مستقیمی بر نحوه توزیع کالاها و قدرت خرید خانوارها در بخش اقلام اساسی دارد.
رئیسکل بانک مرکزی تأکید ویژهای بر اقدامات بانک مرکزی برای کنترل پایه پولی داشت. وی اشاره کرد که رشد یکساله پایه پولی تا ۱۵ دیماه به حدود ۵۱ درصد رسیده بود که بخشی از آن ناشی از تأمین مالی کسری بودجه دولت و اضافهبرداشت بانکها بوده است. همتی اظهار داشت که بانک مرکزی با روشهای مختلف و با قدرت شروع به کنترل این وضعیت کرده است. بخشی از این رشد نقدینگی، ناشی از نیاز به سرمایه در گردش بنگاهها در پی نوسانات ارزی نیمه دوم سال بوده است.
“با اقدامات فوری، بخش قابلتوجهی از پایه پولی و نقدینگی ناشی از تأمین مالی کالابرگ در یک ماه گذشته عقیمسازی شده است.”
بانک مرکزی در تلاش است تا با رعایت ملاحظات، بهویژه در تأمین مالی تولید، از روشها و ابزارهای زنجیرهای غیرتورمزا استفاده کند. این رویکرد نشاندهنده تلاش برای مدیریت همزمان نیازهای اقتصادی تولیدکنندگان و جلوگیری از افزایش فشار تورمی بر جامعه است. کنترل نقدینگی و پایه پولی به عنوان اولویت اصلی بانک مرکزی در کوتاهمدت مطرح شده است.
“تلاش بانک مرکزی بر حداقلسازی اثرات تأمین مالی کالابرگ بر پایه پولی و نیز کنترل اضافهبرداشت بانکهای ناتراز متمرکز است.”
در نهایت، اظهارات همتی بر دو محور اساسی متمرکز بود: موفقیت اولیه در توزیع یارانهها به صورت کالابرگی و لزوم قاطعیت در مهار رشد نقدینگی ناشی از نیازهای مالی دولت و بانکها.