تحلیل جامعهشناس از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی: هسته اصلی مردم بودند اما مقابل خشونتورزان نایستادند
محمدرضا جوادی یگانه، جامعهشناس: هسته اصلی وقایع ۱۸ و ۱۹ دی ماه خانوادهها و نوجوانان بودند که از خشونتها بیخبر بودند و با وجود عدم همراهی، مقابل خشونتورزان نایستادند.
تحلیل وقایع دی ماه ۱۴۰۴ از دیدگاه جامعهشناسی
محمدرضا جوادی یگانه، جامعهشناس، در تحلیلی از وقایع ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴، تأکید کرد که هسته اصلی اعتراضات را خود مردم، شامل خانوادهها و نوجوانان، تشکیل میدادند. او این حجم از اعتراضات را برای خود نیز غیرمنتظره خواند. جوادی یگانه نحوه فراخوانها را نوعی «طفیلیگری» توصیف کرد که هدف آن سوءاستفاده از اعتراضات مردمی بود. او معتقد بود اکثریت کسانی که در خیابان حضور داشتند، از حضور افراد حرفهای که قصد هدایت مسیر به سمت خشونت را داشتند، بیاطلاع بودند.
نکته کلیدی در تحلیل این جامعهشناس، رفتار جمعیت معترض نسبت به خشونتورزان بود. وی تصریح کرد که مردم با وجود آنکه با این افراد همراهی نداشتند، اما در برابر آنها نیز مقاومت نکردند و صفبندی واضحی انجام ندادند. این عدم ایستادگی در مقابل خشونتورزان، هسته اصلی تحلیل اجتماعی این رویدادها تلقی میشود. این نشاندهنده وجود یک جمعیت ناراضی قابل توجه و چشمگیر است که ناگهان با موجی از خشونت مواجه شده، اما واکنشی در جهت رد آن نشان نداده است.
- هسته اصلی اعتراضات شامل خانوادهها و نوجوانان بود که از برنامههای خشونتآمیز آگاه نبودند.
- فراخوانها برای اعتراضات، نوعی تلاش برای «طفیلیگری» و سوءاستفاده از نارضایتی عمومی بود.
- بخشی از افراد حاضر در خیابانها، هدف عدهای حرفهای برای دگرگون کردن مسیر اعتراضات به سمت خشونت بود.
- رفتار مردم نسبت به افراد خشن، عدم ایستادگی در مقابل آنها بود، هرچند که با آنها همسو نبودند.
- وضعیت موجود نشاندهنده جمعیت ناراضی زیاد و چشمگیری در جامعه است.
به گفته جوادی یگانه: «مردم با وجود آنکه با این افراد نبودند اما مقابل آنها هم نایستادند. یعنی این را باید هسته اصلی تحلیل اجتماعی قرار داد که ما با یک جمعیت ناراضی مواجهیم که تعدادشان کم نیست، بلکه زیاد و چشمگیر است و این جمعیت ناراضی با یک خشونت ناگهانی مواجه شد اما با آن مقابله نکردند.»
این تحلیل جامعهشناختی بر وجود بحران نارضایتی عمیق در میان بدنه اصلی جامعه، شامل گروههای سنتیتر مانند خانوادهها، تأکید دارد. عدم تقابل مستقیم با اقدامات خشونتآمیز میتواند نشانهای از سردرگمی یا عدم قطعیت در سازوکارهای اعتراض مسالمتآمیز در برابر فشارهای بیرونی باشد. درک این لایههای پیچیده از نارضایتی عمومی و رفتار متناقض در برابر خشونت، برای هرگونه تحلیل سیاسی-اجتماعی آتی ضروری است.
