هجوم مردم برای تماشای «گوزنها»؛ فیلمی که یک دهه اکران شد

هجوم مردم و سیر طولانی اکران فیلم «گوزنها»

در اوایل بهار ۱۳۵۴، فیلم «گوزنها» به کارگردانی مسعود کیمیایی پس از جنجال‌های فراوان در جشنواره فیلم تهران، به‌صورت عمومی در ۲۶ سینمای تهران و شهرستان‌ها اکران شد. استقبال بی‌سابقه مردم از این اثر نشان داد که چه‌قدر موضوعات سیاسی‑اجتماعی می‌تواند موجی از کنجکاوی و تعامل عمومی ایجاد کند. این فیلم نه تنها در زمان خودش پرفروش‌ترین فیلم سال شد، بلکه به‌صورت مستمر تا سال ۱۳۶۴ در سینماها به نمایش درآمد و هیچ‌گاه به‌طور کامل از پرده‌های سینمایی حذف نشد.

در طول این دهه، چندین روایت متفاوت دربارهٔ دلایل موفقیت این فیلم شکل گرفت: برخی آن را به دلیل داستان درام‌پایه و بازیگری قدرتمند می‌دانستند، در حالی که دیگران به بازتاب‌های سیاسی فیلم بر جامعه و فضای پیش‌انقلاب اشاره می‌کردند. در حقیقت، «گوزنها» به‌عنوان نگاهی انتقادی به برخی مسائل زمان خود، توانست همزمان جذابیت هنری و پرطنین سیاسی داشته باشد.

• فیلم در سال ۱۳۵۴ پرفروش‌ترین اثر سینمایی شد.
• اکران عمومی از ۸ بهمن ۱۳۵۴ در ۱۳ سینمای تهران و ۱۳ سینمای شهرستان‌ها آغاز شد.
• در ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ در سینما رکس آبادان حوادث آتش‌سوزی رخ داد که به‌سرعت به جریان انقلاب اسلامی افزود.
• استودیو میثاقیه پس از دوران اکران به بنیاد مستضعفان سپرده شد.
• اکران نهایی تا سال ۱۳۶۴ ادامه یافت و در دوره‌های مختلف با تبلیغات و آگهی‌های تازه به نمایش گذاشته شد.

“فیلم «گوزنها» نه تنها یک اثر هنری بود، بلکه نقطه‌ای تصمیم‌گیرنده در تاریخ سیاسی ایران به شمار می‌رفت.” “اجتماع در زمانی که سینما به مقدمه‌ای برای گفت‌وگوهای عمومی تبدیل شد، با تماشای این اثر به‌نوعی اعتراض آرام ولی مؤثر نمود.”

در مجموع، مسیر طولانی اکران «گوزنها» نشانگر قدرت ترکیبی هنر و سیاست در شکل‌گیری حافظهٔ جمعی است. این فیلم با ارائهٔ تصویر بازتابی از جامعهٔ پیش‌انقلاب، نه تنها به‌عنوان یک اثر تجاری موفق، بلکه به‌عنوان یک سند تاریخی که همچنان مورد پژوهش و بررسی قرار می‌گیرد، در دل مخاطبان جا باز کرده است.

نتیجه‌گیری: فیلم «گوزنها» با ترکیب داستان جذاب، بازیگری برجسته و پیام‌های سیاسی ژرف، توانست نه فقط یک دهه، بلکه بیش از ده سال در صحنهٔ سینمای ایران حضور داشته باشد. این نشان می‌دهد که آثار هنری می‌توانند به‌عنوان ابزار تغییر اجتماعی عمل کنند و جایگاهی خاص در تاریخ فرهنگی و سیاسی یک ملت داشته باشند.