بحران مالی پرسپولیس و راه حل کاغذی: افزایش سرمایه برای فرار از انحلال
باشگاه پرسپولیس با زیان انباشته ۱۶۰۰ میلیارد تومانی و بدهی سنگین به بانکها، در آستانه انحلال است و مدیران قصد دارند با افزایش سرمایه حسابداری ناشی از تبدیل بدهیها به سرمایه، به صورت موقت از این بحران عبور کنند، بدون تزریق نقدینگی واقعی.
بحران ساختاری و مالی باشگاه پرسپولیس
باشگاه فوتبال پرسپولیس در ایران با چالشهای مالی عمیقی روبهرو است که آن را در معرض خطر انحلال قانونی ذیل ماده ۱۴۲ قانون تجارت قرار داده است. این وضعیت ناشی از مسدود بودن روشهای رایج درآمدزایی جهانی مانند حق پخش، فروش محصولات و بلیتفروشی در فوتبال ایران است. در نتیجه، باشگاههایی مانند پرسپولیس و استقلال مجبور به اتکا به منابع غیرمتعارف شدهاند. پرسپولیس از زمان ورود به فرابورس در سال ۱۳۹۹، تلاش کرده تا شفافیت بیشتری نسبت به قوانین بورسی داشته باشد.
وابستگی به تسهیلات بانکی
از سال ۱۴۰۰، باشگاه پرسپولیس برای مدیریت بدهیهای انباشته خود و همچنین نیازهای سازمان لیگ و AFC، به شدت به تسهیلات بانکی متکی شد. بانک شهر نقش محوری در این زمینه داشت و وامهای ریالی با سود بالا و وامهای ارزی با سود کمتر در اختیار باشگاه قرار میداد. این روند باعث شد که پرسپولیس به یکی از بزرگترین بدهکاران در ساختار فوتبال کشور تبدیل شود. صورتهای مالی اخیر باشگاه زیان انباشتهای حدود ۱۶۰۰ میلیارد تومان را نشان میدهد که عامل اصلی ناتوانی در ایفای تعهدات است.
راه حل افزایش سرمایه کاغذی
برای رهایی از وضعیت انحلال، مدیران باشگاه به سراغ سازوکار «افزایش سرمایه» رفتهاند. این افزایش سرمایه قرار است از دو طریق انجام شود: تجدید ارزیابی داراییها و مهمتر از آن، تبدیل “مطالبات حالشده سهامداران” به سرمایه. این مطالبات دقیقاً معادل بدهی ۱۷۰۰ میلیارد تومانی باشگاه به سهامداران اصلی (بانکها) است. به عبارت دیگر، پولهایی که پیشتر به عنوان وام یا تسهیلات دریافت شده و بازپرداخت نشدهاند، صرفاً با تغییر عنوان در ترازنامه، از بدهی به سرمایه تبدیل خواهند شد.
این اقدام یک «تنفس مصنوعی حسابداری» است و هیچ پول جدیدی وارد چرخه مالی باشگاه نمیکند؛ بلکه تنها ظاهر ترازنامه را برای مقطعی ترمیم میکند.
ساختار بدهی و مالکیت
بخش اعظم این بدهیهای تبدیلشده به سرمایه، متوجه بانک شهر با ۱۰۹۴ میلیارد تومان است. پس از این اصلاح کاغذی، ساختار مالکیت نیز تغییر خواهد کرد؛ به عنوان مثال، سهم بانک شهر (که ۳۲ درصد سهامدار است) ممکن است نسبت به بانکهای کوچکتر مانند صادرات، رفاه و اقتصاد نوین افزایش یابد، زیرا بدهی آنها بیشتر ثبت شده است. این وضعیت، به جای خصوصیسازی واقعی، به تثبیت جایگاه سهامداران فعلی منجر میشود.
- باشگاه پرسپولیس به واسطه بدهیهای کلان، ذیل قانون تجارت مشمول انحلال قرار گرفته است.
- بخش اصلی بدهیها مربوط به تسهیلات دریافتی از کنسرسیوم بانکی به رهبری بانک شهر است.
- افزایش سرمایه مورد نظر، تبدیل مطالبات سهامداران از وام به سهم است و نقدینگی جدیدی وارد باشگاه نمیکند.
- این روش سادهترین راه برای اصلاح صورتهای مالی است، اما مشکل ساختاری و مدل درآمدزایی باشگاه را حل نمیکند.
- ساختار مالکیت پس از این اقدام، به احتمال زیاد تغییر خواهد کرد و سهامداران عمده تقویت میشوند.
“آنچه برای پرسپولیس و البته استقلال به وجود آمده بیش از آنکه حاصل عملکرد مدیران این باشگاهها بوده باشد، حاصل نحوه اداره فوتبال ایران است.”
در نهایت، اگر مدل درآمدزایی باشگاه اصلاح نشود و هزینهها همچنان با اتکا به منابع سهامداران تأمین شود، این افزایش سرمایه تنها یک راهحل موقت خواهد بود و احتمال تکرار بحران در آینده نزدیک وجود دارد. این وضعیت نشاندهنده نیاز مبرم به یک بازنگری ریشهای در مدیریت مالی و اقتصادی فوتبال ایران است.
