تحول صنعت دریا با ورید هوش مصنوعی و رباتیک؛ آینده بنادر در گرو داده‌ها

تحول صنعت دریایی با فناوری‌های نوین

صنعت دریایی ایران در آستانه تحولی بزرگ قرار دارد که محوریت آن با هوش مصنوعی، رباتیک و دیجیتالی‌سازی است. حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور در مراسم نمایشگاه ملی توانمندی‌های دانش‌بنیان اقتصاد دریامحور تأکید کرد که دوران توسعه صرفاً با ساخت اسکله یا تجهیز ناوگان به پایان رسیده و امروز داده، فناوری و هوشمندسازی در اولویت قرار گرفته‌اند. آینده رقابت اقتصادی در دریا به توانایی کشورها در به‌کارگیری فناوری‌های نو وابسته است و کشورهایی که زودتر به این موج تحول ملحق شوند، سهم بیشتری از اقتصاد جهانی خواهند داشت.

• هوش مصنوعی نخستین فناوری است که ساختار سنتی صنعت دریایی را دگرگون کرده و قادر به تعیین مسیر کشتی‌ها، کاهش مصرف سوخت و پیش‌بینی آلودگی است
• رباتیک دریایی و پهپادهای زیرسطحی امکان بررسی مناطق خطرناک و نقشه‌برداری از بستر دریا را فراهم کرده‌اند
• انرژی‌های نو فراساحل مانند توربین‌های بادی دریایی از محورهای مهم اقتصاد پایدار آینده هستند
• دیجیتالی‌سازی زنجیره بندری و کشتی‌های بدون‌سرنشین از نمونه‌های ورود صنعت دریا به عصر فناوری است
• کمبود داده‌های دریایی، نبود قوانین سازگار و تهدیدات سایبری از موانع اصلی توسعه این حوزه هستند

افشین هشدار داد: “بندر بدون داده، آینده ندارد” و عدم استقرار مدیریت دیجیتال به معنای واگذاری بخش مهمی از تجارت به رقباست.

وی تأکید کرد: “اگر کشورها اقتصاد دریا را تنها یک فرصت ببینند، نیمه واقعیت را درک کرده‌اند؛ زیرا این حوزه اکنون به فضای رقابت سرعت، دانش و فناوری تبدیل شده است.”

برای عبور از چالش‌ها، تدوین نقشه‌راه پژوهشی، ایجاد مراکز نوآوری و حمایت از استارتاپ‌های دریایی ضروری است. در صورت ورود جدی فناوری، اقتصاد دریایی ایران می‌تواند در دهه آینده به رکن توسعه ملی تبدیل شود.