استانداردهای کاغذی؛ حلقه گمشده در مهار آلودگی هوا

استانداردهای زیست‌محیطی و بحران آلودگی هوا

با افزایش غلظت آلاینده‌ها و تداوم وضعیت اضطرار در کلان‌شهرهایی مانند تهران، اصفهان و کرج، نگاه‌ها بار دیگر متوجه سازمان ملی استاندارد ایران شده است. این سازمان مطابق قانون موظف به تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای حدود مجاز آلایندگی خودروها و صنایع وابسته است، اما تکرار وضعیت ناسالم هوا این پرسش را تقویت کرده که استانداردها تا چه اندازه در خطوط تولید، حمل‌ونقل و شبکه سوخت کشور عملیاتی می‌شوند.

• آزمون‌های آلایندگی تنها به صورت نمونه‌برداری محدود انجام می‌شود و نظارت رصدی و تصادفی در خطوط تولید به ندرت رخ می‌دهد
• خودروهایی با استاندارد ادعایی یورو ۵ در تولید انبوه با استفاده از قطعات کم‌کیفیت از سطح استاندارد فاصله می‌گیرند
• کیفیت نوسانی سوخت تولیدی در پالایشگاه‌ها باعث افت راندمان سامانه‌های کنترل دود می‌شود
• سازمان ملی استاندارد گزارش شفاف و رسمی درباره میزان انحراف استانداردها منتشر نمی‌کند
• مکانیزم رصد میدانی و آزمون تصادفی خودروها پس از فروش در ایران وجود ندارد

"اختلاف عمیقی میان آنچه در آئین‌نامه‌ها نوشته می‌شود و آنچه در خیابان‌ها نفس می‌کشیم باقی مانده است."

"استانداردها بیش از آنکه به ابزار بازدارنده تبدیل شوند، به سازوکاری رسمی و کم‌اثر بدل شده‌اند."

در نهایت، تا زمانی که شفافیت داده‌ها، استقلال نظارتی و الزام به پاسخ‌گویی تقویت نشود، استانداردها همچنان روی کاغذ خواهند ماند و هوای کلان‌شهرها قربانی دور باطل میان قانون، صنعت و ملاحظه‌های اقتصادی خواهد بود.