ضایعات کشاورزی: متهم خاموش هدررفت آب در ایران
بررسی بحران هدررفت ۱۴ میلیارد مترمکعب آب و غذای ۱۵ میلیون نفر در مسیر مزرعه تا سفره. گزارش تخصصی از ضایعات محصولات کشاورزی و تأثیر آن بر امنیت غذایی کشور.
بحران ضایعات کشاورزی و هدررفت آب در ایران
در شرایط بحران آب ایران، ضایعات محصولات کشاورزی به عنوان یکی از اصلیترین عوامل هدررفت منابع آبی شناخته میشود. بر اساس آمارهای ارائهشده، سالانه ۲۵ تا ۳۰ درصد از تولیدات کشاورزی کشور—معادل بیش از ۳۰ میلیون تن—در مراحل مختلف از برداشت تا مصرف نهایی از بین میرود. این اتلاف منجر به هدررفت ۱۳.۷ میلیارد مترمکعب آب میشود که معادل آب چندین سد بزرگ است.
- ضایعات غذایی ایران به ۳۵ میلیون تن در سال میرسد در حالی که اتحادیه اروپا با جمعیت بیشتر تنها ۹۰ میلیون تن ضایعات دارد
- محصولات فسادپذیر مانند گوجهفرنگی و سیبزمینی بیشترین سهم ضایعات را دارند
- این اتلاف معادل غذای ۱۵ میلیون نفر و زیان اقتصادی ۱۵ میلیارد دلاری است
- ضعف فناوری و فرهنگ مصرف نادرست از عوامل اصلی این مشکل هستند
دکتر هما بهمدی: "بخش مهمی از محصولات کشاورزی علیرغم مصرف بالای آب، به ضایعات تبدیل میشود که هدررفت شدید آب مجازی را به دنبال دارد."
عیسی بزرگزاده: "ضریب خودکفایی در برخی محصولات ۱۵۰ درصد است یعنی ۲۵ تا ۵۰ درصد بیش از نیاز تولید میکنیم که نهایتاً به ضایعات تبدیل میشود."
کارشناسان راهحلهایی مانند ایجاد نهاد ملی متولی واحد، بهبود فناوریهای پس از برداشت و اصلاح فرهنگ مصرف را پیشنهاد میدهند. این بحران نه تنها منابع آبی را تهدید میکند، بلکه امنیت غذایی آینده کشور را نیز به مخاطره میاندازد.
