اعتکاف: فرصتی برای تقویت خودآگاهی نوجوانان

اعتکاف و نقش آن در تربیت اخلاقی نوجوانان

حجت‌الاسلام محمدرضا حیدری، مدیر ستاد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان قم، اعتکاف را فرصتی کم‌نظیر برای تمرین خودآگاهی و تقویت وجدان اخلاقی در نوجوانان دانست. وی در نشست مربیان کانون‌های مساجد استان تأکید کرد که مراقبه نفس تنها یک توصیه عبادی نیست، بلکه فرآیندی تربیتی برای شکل‌دهی به شخصیت اخلاقی نوجوانان محسوب می‌شود.

نقاط کلیدی این رویکرد:

• دوران نوجوانی مرحله شکل‌گیری بنیان‌های عقل عملی و تثبیت نظام ارزشی است
• آموزش مهارت خودارزیابی اخلاقی، نوجوان را از کنش‌های هیجانی به سمت تصمیم‌گیری آگاهانه هدایت می‌کند
• فضای معنوی اعتکاف بستر مناسبی برای تمرین عملی مراقبه نفس فراهم می‌آورد
• الگوی چهارمرحله‌ای "مشارطه، مراقبه، محاسبه و معاتبه" چرخه‌ای کارآمد برای اصلاح رفتار است
• این الگو پیوندی عمیق میان آگاهی، اراده و عمل اخلاقی ایجاد می‌کند

وی با استناد به آیه "یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ" تصریح کرد: "محاسبه نفس در نگاه قرآنی، آینده‌نگری اخلاقی است که انسان را نسبت به پیامد اعمال خود هوشیار می‌سازد."

مدیر ستاد کانون‌های مساجد قم همچنین بر اساس آموزه "حاسِبوا أَنفُسَکُم قَبلَ أَن تُحاسَبوا" تأکید کرد: "مراقبه نفس حرکتی آگاهانه از ساحت نفس اماره به سوی نفس مطمئنه است."

این رویگاه تربیتی می‌تواند نوجوانان را به انسانی نقاد، اصلاح‌گر و اثرگذار در جامعه تبدیل کند که هدف غایی تربیت اخلاقی در بستر مسجد محسوب می‌شود.