نسل جدید فرصت خواندن آثار ماندگار ندارد/تکریم قهرمان ملی در سایه تکرار
یک پژوهشگر فرهنگی هشدار میدهد که چاپ انبوه کتابهای تکراری درباره شخصیتهای ملی، نسل جدید را از فرصت مطالعه آثار ماندگار محروم کرده و باعث سردرگمی مخاطبان میشود. تحلیل آسیبشناسی تولید آثار فرهنگی در گفتوگو با نصرتالله محمودزاده ارائه شده است.
چالشهای نشر انبوه کتابهای تکراری
انتشار گسترده کتابها درباره شخصیتهای ملی مانند شهید حاج قاسم سلیمانی با چالشهای متعددی روبرو شده است. به گفته نصرتالله محمودزاده، پژوهشگر فرهنگی، این حجم از تولید محتوا اگرچه نشاندهنده علاقه عمومی است، اما ممکن است اثرگذاری واقعی بر مخاطب را کاهش دهد. تکرار روایتهای مشابه نه تنها ارزش افزودهای ایجاد نمیکند، بلکه باعث شلوغی بازار نشر و سردرگمی خواننده میشود.
- کمرنگ شدن آثار باکیفیت: تمرکز بر کتابهای تکراری، فرصت مطالعه تحلیلهای دقیق و منابع معتبر را از مخاطب میگیرد
- ضعف در شکلگیری مخاطب منتقد: تولید انبوه بدون ارزیابی نیاز واقعی، ممکن است به فرهنگ کتابخوانی آسیب بزند
- اثرات روانی و فرهنگی: مواجهه با حجم زیاد محتوای مشابه میتواند باعث بیانگیزگی مطالعه و کاهش عمق درک تاریخی شود
- محدودیت روایتهای نو: این وضعیت فرصتهای پژوهشی برای ارائه زوایای کمترشناختهشده را محدود میکند
- عدم تعادل در سیاستگذاری فرهنگی: پیشفرض نادرست مبنی بر غنیتر شدن فرهنگ با افزایش عناوین کتاب
«هر مخاطب عام کتابخوان، در طول عمر کتابخوانی خود، نهایتا چند عنوان درباره موضوع مورد علاقهاش میخواند» «کار ناشر هم ابتدا کاری اقتصادی است و سپس فرهنگی؛ یعنی اگر اقتصادش نچرخد دغدغههای فرهنگی ناشر او را سر پا نگه نمیدارد»
برای بهبود این وضعیت، نیاز به نهادسازی برای ارزشگذاری کیفی آثار و تقویت مهارتهای کتابخوانی در جامعه احساس میشود. همچنین سیاستگذاری فرهنگی باید به ظرفیت واقعی خوانش در کشور توجه کند، نه صرفاً افزایش کمی عناوین.
