نقش محوری زنان و دانشجویان در پیروزی انقلاب اسلامی؛ فراتر از روایتهای رایج
نماینده مردم زنجان در مجلس هفتم، بر نقش تعیینکننده زنان و دانشجویان در شکلگیری جریان انقلابی تأکید کرد و آن را فراتر از روایتهای رایج دانست. این نقش شامل فعالیتهای خارج از کشور و حضور در نوفللوشاتو بود.
تشریح نقش کلیدی زنان و دانشجویان در انقلاب ۱۳۵۷
بر اساس اظهارات رفعت بیات، نماینده اسبق مردم زنجان در مجلس هفتم و فعال دوران پیش از انقلاب، بخش مهمی از موفقیت و شکلگیری جریان انقلابی، مدیون آگاهی اجتماعی و مشارکت گسترده اقشار مختلف، بهویژه زنان و دانشجویان بود. این نقشآفرینیها ابعادی فراتر از روایتهای رایج داشته و شامل فعالیتهای سازمانیافته داخلی و خارجی میشد. بیات بر اهمیت راهپیمایی زنان زنجان در پنجم شهریور ۱۳۵۷ به عنوان نقطه عطفی در نشان دادن حضور زنان در صحنه اعتراضات تأکید کرد. این حرکتها در راستای حمایت از رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و اعتراض به فشارهای رژیم پهلوی شکل گرفت و تأثیر روحی و اجتماعی عمیقی بر جامعه گذاشت.
فعالیتهای دانشجویی و نقشآفرینی خارج از کشور
رفعت بیات و همسرش، به عنوان اعضای انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا و کانادا، نقش محوری در فعالیتهای فرهنگی و سیاسی در خارج از کشور ایفا میکردند. آنها پیوسته اخبار ایران را دنبال کرده و پیامهای امام خمینی را به عنوان راهنمای مسیر خود میدانستند. یکی از نقاط برجسته این فعالیتها، شرکت در تجمعات اعتراضی دانشجویان ایرانی در جریان سفر محمدرضا پهلوی به آمریکا در سال ۱۳۵۶ بود که هدف آن انعکاس صدای مخالف با رژیم در سطح بینالمللی بود.
تجربه تعیینکننده در نوفللوشاتو
دیدار با امام خمینی در نوفللوشاتو در آبان ۱۳۵۷، نقطه عطفی در مسیر فکری و عملی فعالان انقلابی بود. بیات در آنجا در امور اجرایی و رسانهای، از جمله پیادهسازی سخنرانیها، ترجمه و هماهنگیها مشارکت داشت. او شاهد مدیریت، آرامش و صلابت امام بود که علیرغم تنوع دیدگاهها، بر چارچوب «جمهوری اسلامی» قاطعانه تأکید میکردند و مسیر حرکت آتی کشور را روشن میساختند.
«بخش مهمی از شکلگیری جریان انقلابی، حاصل آگاهی اجتماعی و مشارکت گسترده اقشار مختلف، بهویژه زنان و دانشجویان بود.»
نگاه امام خمینی به جایگاه زنان
یکی از پرسشهای مهم مطرح شده در آن دوران درباره جایگاه اجتماعی زنان در حکومت آینده بود. امام خمینی صراحتاً تأکید کردند که زنان میتوانند در همه عرصههای اجتماعی و سیاسی حضور داشته باشند، مشروط بر رعایت اصول اسلامی. این تأکید برای فعالان زن بسیار دلگرمکننده بود. همچنین ایشان مبارزه را وظیفهای عمومی و نیازمند هوشیاری دانستند.
- راهپیمایی زنان زنجان در شهریور ۱۳۵۷، نخستین حضور سازمانیافته زنان در اعتراضات بود.
- دانشجویان خارج از کشور با اخبار امام خمینی جهتدهی میشدند.
- در نوفللوشاتو، بر قاطعیت امام بر چارچوب جمهوری اسلامی تأکید شد.
- امام حضور زنان در عرصههای اجتماعی و سیاسی را، با رعایت اصول اسلامی، تأیید کردند.
- شناخت تاریخ معاصر برای نسل جدید جهت تصمیمگیری آگاهانه برای آینده ضروری است.
«فضای آن دوره سرشار از بحثها، اختلافنظرها و تلاش جریانهای مختلف برای اثرگذاری بود. آن چند ماه، بهاندازه سالها شناخت و تجربه به ما داد.»
در نهایت، بیات بر این باور است که ایستادگی بر اصول و مدیریت هوشمندانه اختلافها از ویژگیهای برجسته رهبری انقلاب بود و روایت درست تاریخ سرمایهای عظیم برای جامعه محسوب میشود تا نسل جدید بتواند با درک فداکاریهای نسلهای پیشین، گامهای آگاهانهتری بردارد.
