هزینه‌های سنگین غفلت تاریخی از دریا و کشاورزی بر اقتصاد کشور

پیامدهای نگاه کوتاه‌مدت در توسعه کشور

نماینده رئیس جمهور در توسعه دریامحور، علی عبدالعلی‌زاده، در نشستی با مسئولان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج، به شدت از مدیریت‌های روزمره و فاقد چشم‌انداز بلندمدت در کشور انتقاد کرد. او تأکید کرد که تأخیر در توجه به پتانسیل‌های عظیم دریا و کشاورزی، هزینه‌های گزافی را بر اقتصاد ایران تحمیل نموده است. عبدالعلی‌زاده با اشاره به موفقیت کشورهایی مانند امارات، عمان و عربستان در جهش اقتصادی از طریق نگاه به دریا به‌عنوان منبع ثروت، بیان داشت که ایران در این زمینه عقب مانده است، در حالی که جهان از طریق اقتصاد دریا، تجارت و قدرت ساخته است. او این رویکرد را زمینه‌ساز چالش‌هایی نظیر امنیت غذایی و اشتغال دانست؛ مسائلی که نتیجه تصمیم‌گیری‌های نادرست ۲۰ تا ۲۵ سال گذشته هستند.

عقب‌ماندگی در چشم‌انداز جهانی اقتصاد

وی اظهار داشت که توسعه واقعی نیازمند یک نگاه آینده‌محور ۲۰ تا ۳۰ ساله است، در حالی که بسیاری از تصمیم‌گیری‌های جاری در ایران همچنان «روزمره» باقی مانده‌اند. این عدم نگاه آینده‌نگرانه، به‌ویژه در حوزه کشاورزی، نمود یافته است؛ به‌طوری که اظهاراتی مبنی بر بی‌معنا بودن اصرار بر خودکفایی گندم به دلیل کمبود منابع آبی، نشان‌دهنده خروج امنیت غذایی از «دایره اندیشه» مدیریتی است. عبدالعلی‌زاده، توسعه دریامحور را دومین گام بزرگ پس از اقتصاد مقاومتی برای توسعه کشور دانست که متعلق به ۵۰ سال آینده ایران است و اذعان کرد که کشور حدود ۴۰ سال از جهان در این زمینه عقب است.

• نگاه سنتی به توسعه استان‌های ساحلی به جای تمرکز بر بنادر، شیلات و تجارت دریایی، موجب انتقال صنایع سنگین به این مناطق شده است.
• توسعه صنعت، کشاورزی و اقتصاد دریامحور بدون استفاده از علم، فناوری و بهره‌وری ممکن نیست.
• توسعه واقعی به معنای افزایش بهره‌وری است، نه صرفاً گسترش سطح و مصرف بی‌رویه منابع.
• در گذشته، حتی در اوج جنگ، نیاز به استفاده از فناوری‌های نوین تأمین مالی مانند فاینانس برای ساخت آینده اقتصادی درک شده بود.
• عدم برنامه‌ریزی امروز برای اشتغال جوانان، موجب مطالبه‌گری حق آن‌ها در آینده خواهد شد.

«کشورهایی مانند امارات، عمان و عربستان زمانی جهش کردند که به دریا به‌عنوان منبع ثروت نگاه کردند. ولی اما وقتی به دریا می‌رسیم، متوقف می‌شویم؛ در حالی که دنیا از دریا، اقتصاد، تجارت و قدرت ساخته است.»

«توسعه دریامحور اما متعلق به ۵۰ سال آینده ایران است؛ در حالی که ما حدود ۴۰ سال از دنیا عقب هستیم.»

عبدالعلی‌زاده بر لزوم توجه به ملاحظات محیط‌زیستی در تصمیم‌گیری‌ها، به‌ویژه در مورد ظرفیت‌های منطقه مکران، تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که با تغییر رویکرد و سرمایه‌گذاری بر فناوری، ایران بتواند از ظرفیت‌های دریا برای جهش اقتصادی استفاده کند و امنیت غذایی و اشتغال را تضمین نماید.