ایران همواره سرزمین همزیستی و مدارای ادیان مختلف بوده است

همبستگی ادیان توحیدی در تاریخ پرفراز و نشیب ایران

سخنان «سیدعباس صالحی»، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نشست رهبران ادیان توحیدی، بر نقش تاریخی ایران به عنوان پناهگاهی امن برای پیروان ادیان مختلف تأکید کرد. وی بیان داشت که تمدن ایران از دیرباز با ویژگی‌هایی چون پناه دادن به ادیان توحیدی شناخته می‌شود. از جمله مهم‌ترین مصادیق این همزیستی، حضور یهودیان آواره در زمان کوروش کبیر و سکونت مسیحیان در سده اول میلادی در این سرزمین است. صالحی اشاره کرد که سراسر تاریخ باشکوه ایران گواه این حقیقت است که در شرایط حساس، این کشور همواره میزبان ادیان و اقوام گوناگون بوده است، که نشان از مدارای دینی عمیق در فرهنگ ایرانی دارد.

نمونه‌هایی از مدارای تاریخی در ایران

تاریخ ایران مملو از نمونه‌هایی است که نشان‌دهنده همزیستی مسالمت‌آمیز پیروان ادیان مختلف، به ویژه مسلمانان و مسیحیان، است. وزیر فرهنگ و ارشاد به مهاجرت و بازگشت ارامنه جلفای اصفهان در دوره صفویه و افشار به عنوان شاهدی بر این ادعا اشاره کرد. پس از کوچ اجباری ارامنه در پی حمله محمود افغان، بازگشت مجدد آنان به اصفهان پس از برقراری ثبات توسط نادرشاه، نشان داد که شهر اصفهان همواره به عنوان منطقه‌ای آرام برای زندگی جمعی و همزیستی مسالمت‌آمیز شناخته می‌شده است. این امر صرفاً محدود به اصفهان نیست و در جای‌جای ایران، زندگی اجتماعی، صنوف و مراکز مذهبی ادیان مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفته‌اند.

• پیروان ادیان توحیدی در دوران‌های دشوار ایران مانند جنگ تحمیلی هشت‌ساله، مانند «سپری پولادین» در کنار یکدیگر حضور داشته‌اند.
• تاریخ ایران گواهی بر این است که این سرزمین همواره پناهگاه ادیان آواره بوده است، از جمله یهودیان پناهنده در دوران باستان.
• زندگی اجتماعی و توسعه صنوف و معابد ادیان مختلف در طول هزاران سال در کنار هم شکل گرفته است.
• در مقاطع حساس تاریخی، شاهد فداکاری و مشارکت شهدای بسیاری از ادیان توحیدی در دفاع از میهن بودیم.
• همه پیروان ادیان، هرچند با نگاه‌ها و شعاع‌های متفاوت، زیر آسمان ایران زندگی کرده و در شادی و غم یکدیگر شریک بوده‌اند.

«سراسر تاریخ پُرشکوه ایران مزین است به اینکه در شرایط حساس، ایران سرزمین ادیان و اقوام مختلف بوده است.»

«این موارد نشان‌دهنده این است که شهر اصفهان همواره محل آرامش و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز میان مسلمانان و مسیحیان بوده است.»

در نهایت، این سخنان بر هویت چندفرهنگی و مداراگرای ایران تأکید دارد. دولت بر اهمیت این میراث تاریخی تأکید داشته و این رویکرد همزیستی را به عنوان یک ارزش بنیادین در جامعه ایرانی معرفی می‌کند که پیروان ادیان مختلف به عنوان شاخه‌هایی از یک ریشه مشترک، در این سرزمین به سوی نور در حرکت هستند.