صدور حکم ۲۰ سال زندان برای جیمی لای، منتقد چینی و غول رسانه‌ای سابق در پرونده امنیت ملی هنگ کنگ

محکومیت جیمی لای و تشدید نگرانی‌ها در هنگ کنگ

جیمی لای، میلیاردر رسانه‌ای ۷۸ ساله و منتقد سرسخت پکن در هنگ کنگ، به دلیل محکومیت در پرونده امنیت ملی، به ۲۰ سال زندان محکوم شد. این طولانی‌ترین حبس صادر شده تحت قانون امنیت ملی تحمیلی چین است که فضای مخالفان در این شهر را به‌شدت محدود کرده است. او در ماه دسامبر به توطئه برای تبانی با نیروهای خارجی جهت به خطر انداختن امنیت ملی و توطئه برای انتشار مقالات تحریک‌آمیز محکوم شد. محکومیت لای و حکم سنگین او، نگرانی‌های بین‌المللی را در مورد وخامت آزادی مطبوعات در هنگ کنگ افزایش داده است. دولت چین و مقامات هنگ کنگ این پرونده را صرفاً مرتبط با اقدامات مجرمانه تحت پوشش گزارشگری می‌دانند، نه آزادی رسانه.

حکم صادره برای آقای لای در حالی است که وی پیش‌تر به دلیل پرونده کلاهبرداری به پنج سال و نه ماه زندان محکوم شده بود، و طبق حکم جدید، ۱۸ سال از محکومیت جدید به‌صورت متوالی اعمال خواهد شد. دادگاه او را «طراح اصلی» تمام توطئه‌ها دانست، اما سن، وضعیت سلامتی و حبس انفرادی او را عاملی برای کاهش جزئی حکم تلقی کرد. واکنش‌های بین‌المللی به این حکم شدید بوده است. دولت بریتانیا، که لای شهروند آن نیز هست، این دادستانی را «با انگیزه سیاسی» خوانده است.

سرنوشت همکاران و پیامدهای بین‌المللی

شش کارمند سابق روزنامه Apple Daily لای و دو فعال دیگر نیز در این پرونده محکوم شدند و احکام آنها بین ۶ سال و ۳ ماه تا ۱۰ سال زندان متغیر است. برخی از این افراد با ارائه شهادت به نفع دادستانی علیه لای، احکامشان تخفیف گرفت. تأسیس روزنامه Apple Daily در سال ۱۹۹۵، آن را به نمادی از مخالفت با حاکمیت پکن تبدیل کرده بود و تعطیلی آن در سال ۲۰۲۱ ضربه بزرگی به صحنه مطبوعات هنگ کنگ بود. رتبه هنگ کنگ در شاخص آزادی مطبوعات پس از اجرای قانون امنیت ملی به شدت تنزل یافته است.

• زندان ۲۰ ساله برای جیمی لای طولانی‌ترین مجازات تا کنون تحت قانون امنیت ملی چین است.
• خانواده لای، از جمله دخترش، او را «شهید» توصیف کرده‌اند که در زندان خواهد مُرد.
• ایالات متحده و بریتانیا به شدت از این حکم انتقاد کرده و خواستار آزادی وی شده‌اند.
• کارشناسان حقوقی این پرونده را نمونه‌ای از تعبیر وسیع «تبانی با نیروهای خارجی» علیه روزنامه‌نگاری می‌دانند.
• دولت هنگ کنگ اعلام کرده است که دارایی‌های مرتبط با جرم لای را مصادره خواهد کرد.

پسر لای، سباستین، حکم را «ویرانگر» برای خانواده و «تهدیدکننده زندگی» برای پدرش خواند و آن را «نابودی کامل سیستم حقوقی هنگ کنگ و پایان عدالت» دانست.

یک مقام ارشد پلیس امنیت ملی هنگ کنگ از این حکم استقبال کرد و گفت که لای «هیچ کار خوبی برای هنگ کنگ انجام نداده است».

این پرونده نه تنها بر آزادی بیان در هنگ کنگ سایه افکنده، بلکه تنش‌های دیپلماتیک پکن با دولت‌های غربی را افزایش داده است. محکومیت لای به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای مهار هرگونه مخالفت در آینده داخلی تلقی می‌شود و پیامی قاطع برای فعالان و رسانه‌ها ارسال می‌کند که انتقاد از پکن عواقب سنگینی در پی خواهد داشت.