کشف شواهدی از شکار و مصرف کوسهتوسط انسانهای باستانی ۷ هزار سال پیش در عمان
مطالعهای جدید در وادی نافون، عمان، نشان میدهد انسانهای نوسنگی با استفاده از تحلیل ایزوتوپ پایدار، از گوشت کوسه به عنوان منبع غذایی اصلی استفاده میکردهاند.
کشف رژیم غذایی انسانهای نوسنگی در جنوب عربستان
تحقیقات اخیر که در مجله Antiquity منتشر شده است، نشان میدهد که انسانهای باستانی در جنوب عربستان، بهویژه در محوطه باستانی وادی نافون در عمان که قدمت آن به هزاره پنجم پیش از میلاد بازمیگردد، شکارچی و مصرف کننده کوسهها بودهاند. این یافتهها که از طریق تحلیل نمونههای دندان به دست آمدهاند، بینشهای جدیدی در مورد رژیم غذایی و تحرک جوامع نوسنگی در این منطقه خشک ارائه میدهند. باستانشناسان از سال ۲۰۲۰ در این مکان مشغول به کاوش هستند و با وجود آب و هوای خشک که به ندرت بقایای آلی را حفظ میکند، توانستهاند شواهدی کلیدی مانند دندانها را بازیابی کنند. جیری شنبرگر، انسانشناس تیم، توضیح داد که با استفاده از تحلیل ایزوتوپ پایدار بازسازی رژیم غذایی صورت گرفته و این تحلیلها احتمال تکیه جامعه مورد مطالعه بر گوشت کوسه به عنوان یکی از منابع اصلی غذایی و تغذیهای را نشان میدهد.
این مطالعه نخستین مورد از نوع خود است که شکار تخصصی شکارچیان دریایی را با استفاده از دادههای علوم طبیعی و مستقیماً از طریق تحلیل جامعه دفن شده محلی مستند میکند. آلژبیتا دنیلیسووا، باستانشناس و رهبر هیئت اعزامی، این ارتباط بین جامعه دفنشده و کوسهها را «بسیار جالب» و «یک یافته جدید» نه تنها برای عربستان پیش از تاریخ، بلکه برای کل فرهنگهای نوسنگی در مناطق خشک توصیف کرد. او تأکید کرد که اینها تنها پروتئینهای معمولی نبودند، بلکه پروتئینهایی از بالاترین سطح زنجیره غذایی محسوب میشدند.
- نتایج اولیه نشاندهنده یک استراتژی معیشتی بسیار انعطافپذیر و سازگار است که شامل شکار، جمعآوری، دامداری و بهرهبرداری سیستماتیک از منابع دریایی بوده است.
- یافتهها در مقیاس جهانی نشان میدهند که انسانها چگونه خود را با طیف وسیعی از شرایط محیطی و اقلیمی منطبق کردهاند.
- وادی نافون برای بیش از سه قرن به عنوان یک سایت آیینی مرکزی عمل کرده است که گروههای مختلف منطقه را متحد میساخت.
- این شواهد مستقیماً بر خلاف تصورات سنتی درباره رژیم غذایی در مناطق خشک آن دوران است و بر اهمیت منابع دریایی تأکید دارد.
- تحلیل دندانها از طریق ایزوتوپها امکان ایجاد یک بازسازی دقیق از مصرف غذایی را فراهم کرده است، حتی در محیطی که مواد آلی کمتری باقی مانده است.
دنیلیسووا اظهار داشت: “برای اولین بار توانستیم با استفاده از دادههای علوم طبیعی، شکار تخصصی شکارچیان دریایی را مستقیماً از طریق تحلیل جامعه دفن شده محلی مستند کنیم.”
شنبرگر افزود: “بر اساس نتایج اولیه تحلیل ایزوتوپ پایدار که برای بازسازی رژیم غذایی استفاده شد، ما این احتمال را در نظر داریم که جمعیت مورد مطالعه ما ممکن است به گوشت کوسه به عنوان یکی از منابع اصلی غذا و تغذیه خود متکی بوده باشد.”
این تحقیقات اکنون در سطح بینالمللی تأثیرگذار تلقی میشوند و نشاندهنده قابلیتهای بالای انطباق انسانهای اولیه در محیطهای چالشبرانگیز است. تداوم تحقیقات در سایت و تحلیل دقیقتر نمونهها میتواند درک ما از روابط انسان و دریا در دوران نوسنگی را عمیقتر سازد.
