رقابت پنهان عربستان و امارات در خاورمیانه: نبرد برای مرکزیت منطقهای
تحلیل رقابت استراتژیک بین عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حوزههای اقتصادی، لجستیکی و سیاسی که آینده معماری منطقهای خلیج فارس را شکل میدهد.

رقابت پنهان عربستان و امارات در خاورمیانه
روابط بین ممالک خلیج فارس هرگز در قالب روایت سادهای از "وحدت و همبستگی" نگنجیده است. پشت پرده اعلامیههای مشترک، همواره رقابت ظریفی از منافع وجود داشته است. رقابت کنونی بین ریاض و ابوظبی به ویژه آشکارکننده این پویایی است.
نبرد برای مرکزیت اقتصادی
- برنامه مقرهای منطقهای عربستان از ژانویه ۲۰۲۴ اجرا شد و دسترسی به قراردادهای دولتی را برای شرکتهای فاقد مقر در عربستان محدود کرد
- عربستان با incentives مالی شامل مالیات صفر درصدی برای شرکتهای بینالمللی، تعداد مقرهای منطقهای خود را از ۵۴۰ به ۶۷۵ واحد افزایش داده است
- امارات با اجرای مالیات شرکتی ۹ درصدی از سال ۲۰۲۳، جذابیت مالی سنتی خود را تا حدی از دست داده است
جنگ لجستیکی و ترانزیت
"کنترل بر جریانها ادامه کنترل بر تصمیمگیریها است"
- عربستان با ارتقای ترمینال جده ظرفیت آن را به ۴ میلیون TEU افزایش داده و پارک لجستیکی ۹۰۰ میلیون ریالی ایجاد کرده است
- دبی با بانک جبل علی که ۱۴.۵ میلیون TEU در ۲۰۲۳ مدیریت کرد، همچنان پیشتاز است اما استراتژی عربستان جذب جریانهای رشد آتی منطقه است
رقابت سیاسی در بحرانهای منطقهای
"سودان به میدان رویکردهای رقیب تبدیل شده است"
- عربستان در سودان نقش میانجی را دنبال میکند تا کمربند امن دریای سرخ برای پروژههای گردشگری خود تضمین کند
- امارات با اتهامات حمایت از نیروهای پشتیبانی سریع در سودان، درگیر روایت قدرت سخت شده است
- در یمن، امارات از شورای انتقالی جنوبی حمایت میکند در حالی که عربستان بر وحدت جبهه ضدحوثی تأکید دارد
این رقابت اگر به بازی جمعصفر تبدیل شود، میتواند هزینه بیثباتی منطقهای را برای همه افزایش دهد و یکپارچگی شورای همکاری خلیج فارس را تضعیف کند.




